WYSPA SOBIESZEWSKA

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Most pontonowy w Sobieszewie, 2017
Budowa mostu stałego (po prawej), 2018
Jezioro Ptasi Raj w Górkach Wschodnich

WYSPA SOBIESZEWSKA, obecnie jednostka pomocnicza Gdańska ( administracyjny podział), składająca się z dziewięciu mniejszych osiedli: Górki Wschodnie, Komary, Orlinki, Przegalina, Sobieszewo, Sobieszewko, Sobieszewska Pastwa, Świbno, Wieniec. Obszar położony na wyspie utworzonej od wschodu przez przełom Wisły w nocy z 31 stycznia na 1 II 1840, w wyniku zatoru lodowego, przerwania wałów i powstania Wisły Śmiałej oraz od zachodu Przekopu Wisły w okolicach Świbna, dokonanego w latach 1890–1895, w wyniku którego 31 III 1895 od Przegaliny do Zatoki Gdańskiej Wisła uzyskała nowe koryto (długość 7 km, szerokość 250–400 m, wały do wysokości 10 m). Komunikację z „lądem” utrzymywano przeprawami promowymi (Górki Wschodnie – Górki Zachodnie do roku 1945; Sobieszewo–„ląd”; cztery przeprawy przez Przekop Wisły, w tym kolejowa). Od 1905 do Świbna doprowadzono kolej wąskotorową ( kolej). W marcu 1945 roku na Wyspie Sobieszewskiej znajdowały się po ucieczce z Gdańska resztki wojsk niemieckich, które skapitulowały dopiero 8 V 1945. Pozostały po nich w nadbrzeżnych lasach okopy, ziemianki, setki pojazdów wojskowych i cywilnych oraz setki ton amunicji. W maju 1945 wyspa została przekazana administracji polskiej, od lata zasiedlano ją polskimi osadnikami. 1 I 1946 było tu 776 mieszkańców, z tego 673 Niemców i 103 Polaków, w marcu 1947: 176 Niemców i 1015 Polaków. Od 1 XII 1973 roku w granicach administracyjnych miasta Gdańska, 27 IX 1974 zmieniono wcześniejsze nazwy ulic z uwagi na istnienie takich samych w innych jednostkach administracyjnych miasta Gdańska. Obecnie połączona z resztą obszaru miejskiego pontonowym Mostem Sobieszewskim (w ciągu ulic Sobieszewskiej i Turystycznej). Przez Przekop Wisły czynna jest (sezonowo: od końca kwietnia do końca października) przeprawa linowym promem między Świbnem a Mikoszewem (w kierunku na Krynicę Morską).

W końcu lat 70. XX wieku obszar plażowy został zdegenerowany przyrodniczo po uruchomieniu kolektora z oczyszczalni ścieków „Wschód”, odprowadzającego ścieki do Zatoki Gdańskiej (1,8 km od Przekopu Wisły). Sytuacja poprawiła się po wprowadzeniu w oczyszczalni od roku 1993 nowych technologii. 25 V 1999 Rada Miasta Gdańska uznała Wyspę Sobieszewską (zamieszkaną wówczas przez 3489 mieszkańców) za „rejon chronionego krajobrazu”. W latach 1998–2007 zaprowadzono na wyspę kanalizację (z odprowadzaniem ścieków nieoczyszczonych do oczyszczalni „Wschód”), a w 2013 podłączono ją do wodociągu centralnego, zastępując w ten sposób dotychczas wykorzystywane ujęcia wody w Sobieszewie i Świbnie (zob. wodociągi). W 2015 roku oddano do użytku zbiornik wody Kazimierz.

Ze względu między innymi na trudną komunikację z resztą Gdańska (przez most pontonowy), kwestie nielegalnych wysypisk śmieci i ogólne zaniedbanie wyspy pojawiały się inicjatywy odłączenia jej od Gdańska i utworzenia odrębnej gminy (w 1997 roku, wycofana w 1998 w związku z nowym podziałem administracyjnym kraju i utworzeniem w październiku 1998 pierwszej Rady Osiedla) lub przyłączenia do gminy Pruszcz Gdański (2011).

Miejscowa biblioteka nawiązuje stałą wystawką do postaci poety i geografa Wincenta Pola (1807–1872), autora nazwy Wisła Śmiała i pierwszego opisu nowego ujścia Wisły z 1840 roku. Od 1994 roku funkcjonuje Stowarzyszenie Przyjaciół Wyspy Sobieszewskiej (z siedzibą w Sobieszewie, ul. Turystyczna 3), wydające lokalną gazetkę „Echa Wyspy” oraz przewodniki. RED

Ulice Sobieszewa
Ulica Osiedle Początek obowiązywania nazwy Uwagi
Akwenowa Przegalina od 4 II 1977
Astrowa Komary od 29 V 2003
Barwna Sobieszewo od 27 IX 1974 wcześniej al. Dębowa
Begoniowa Komary od 29 V 2003
Mieczysława Boguckiego Komary, Świbno od 4 II 1977 upamiętnia profesora, zoologa i hydrobiologa, dyrektora Stacji Morskiej w Gdyni (1884–1965)
Czajki Górki Wschodnie od 4 II 1977
Czyżyków Górki Wschodnie od 4 II 1977
Dulkowa Komary od 4 II 1977
Falowa Sobieszewo od 27 IX 1974 wcześniej ul. Morska
Forsycji Sobieszewo od 28 X 2010
Frezjowa Komary od 29 V 2003
Groszkowa Sobieszewo od 29 III 2007
Gwiaździsta Sobieszewo od 27 IX 1974 wcześniej ul. Krótka
Zbigniewa Herberta Komary od 29 XI 2001 upamiętnia poetę i eseistę, autora cyklu Pan Cogito (1924–1998)

Hiacyntowa Komary od 31 III 2005
Iłowa Sobieszewo od 27 IX 1974
Jachtowa Sobieszewo od 27 IX 1974 wcześniej ul. Ogrodowa
Jodowa Sobieszewo od 27 IX 1974 wcześniej ul. Bursztynowa
Kanałowa Sobieszewo
Kapitańska Sobieszewo od 26 VIII 2010
Kempingowa Świbno od 4 II 1977
Klimatyczna Komary od 4 II 1977
Kolonijna Sobieszewo
Krańcowa Świbno od 4 II 1977
Krylowa Komary od 4 II 1977
Księżycowa Sobieszewo, Górki Wschodnie od 27 IX 1974 wcześniej ul. Spacerowa
Kwiatowa Komary od 4 II 1977
Lazurowa Górki Wschodnie od 19 IV 1977
Lewkoniowa Komary od 29 V 2003
mjr Łupaszko Komary od 21 VI 2001 upamiętnia Zygmunta Szendzielarza, majora AK (1910–1951)
Marynarska Sobieszewo od 26 VIII 2010
Heleny Modrzejewskiej Świbno od 28 I 1999 upamiętnia aktorkę specjalizująca się w rolach tragicznych (1840–1909)
Nadwiślańska Górki Wschodnie, Sobieszewo
Narcyzowa Sobieszewo, Komary od 18 XII 1989
Ornitologów Górki Wschodnie od 4 II 1977
Piesza Sobieszewo od 27 IX 1974 wcześniej Podgórna
Pogodna Sobieszewo od 27 IX 1974 wcześniej Leśna
ppłk. Pohoreckiego Komary od 21 VI 2001
Promienista Sobieszewo od 27 IX 1974 wcześniej ul. Słoneczna
Przegalińska Sobieszewo, Komary, Przegalina od 27 IX 1974
Radosna Sobieszewo od 27 IX 1974 wcześniej ul. Plażowa
Rufowa Świbno od 4 II 1977
Słowików Górki Wschodnie od 4 II 1977
Sobieszewska Sobieszewo, Górki Wschodnie od 27 IX 1974
Szkutnicza Sobieszewo od 26 VIII 2010
Świbnieńska Świbno od 4 II 1977
Tęczowa Sobiewszewo od 27 IX 1974 wcześniej ul. Wczasowa
Trałowa Komary, Świbno od 4 II 1977
Turystyczna Sobieszewo
Ukryta Sobieszewo od 27 IX 1974 wcześniej ul. Cicha
Urwista Przegalin od 4 II 1977
Uzdrowiskowa Świbno od 4 II 1977
Węgorzowa Świbno od 4 II 1977
Wieniecka Sobieszewo od 4 II 1977
Wiosłowa Świbno od 4 II 1977
Wodna Sobieszewo
Żonkilowa Sobieszewo od 29 III 2007
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii