TITIUS JOHANN PETER

Z Encyklopedia Gdańska
Wersja Leszek Molendowski (dyskusja | edycje) z dnia 12:11, 17 wrz 2020

(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Johann Peter Titius

JOHANN PETER TITIUS (Tytius; Titz; 10 I 1619 Legnica – 7 IX 1689 Gdańsk), pedagog, poeta, profesor Gimnazjum Akademickiego. Syn Petera Titius, teologa i lekarza w Legnicy oraz Elisabeth Stross. Uczył się w szkole powszechnej w Legnicy i gimnazjum Św. Elżbiety we Wrocławiu. Po śmierci rodziców, w obawie przed wojnami toczącymi się na Śląsku, od 1636 roku w Gdańsku, od marca 1637 uczył się w Gimnazjum Akademickim, między innymi u Johanna Mochingera. W 1639 wyruszył do Holandii, podjął jednak studia filozoficzne i prawnicze na uniwersytecie w Rostocku (Roztok), nie dokończył ich będąc od 1641 ponownie w Gdańsku. Od 1644 dzięki stypendium burmistrza Nicolausa Pahla kontynuował studia prawnicze w Królewcu, ale i ich nie ukończył. W 1645, wraz z Johannem Mochingerem, brał udział w toruńskim Colloquium charitativum. Po ponownym powrocie do Gdańska od lipca roku 1648 konrektor w szkole mariackiej, od 1651 uczył łaciny w Gimnazjum Akademickim. Bez powodzenia próbował ukończyć studia na uniwersytecie w Lejdzie (na co otrzymał od miasta stypendium), przerwał je w związku z propozycją objęcia po zmarłym Johannie Mochingerze posady profesora retoryki w Gimnazjum Akademickim, którym został w 1653 roku. Od 1656 profesor poetyki w tymże Gimnazjum.

Był administratorem organizacji przyznającej stypendia uczniom Gimnazjum Aerarium pauperum studiosorum, organizował od 1652 roku szereg dysput historycznych. Od 15 IX 1688 na emeryturze.

Autor wieluset cieszących się uznaniem w Gdańsku mów okolicznościowych pochwalnych i pogrzebowych, pisanych i wygłaszanych na zamówienie Rady Miejskiej (większość zachowała się w zbiorach Polskiej Akademii Nauk Biblioteki Gdańskiej). Rozgłos przyniosła mu zwłaszcza mowa jubileuszowa o uwolnieniu Prus spod tyranii Krzyżaków: Oratio secularis, Prussia seculum, sublata Cruciferorum tryrannide, libertatis sub augustissimis Poloniae regibus tertium ordiente, wygłoszona 6 III 1654 z okazji dwustulecia usunięcia panowania krzyżackiego i przyłączenia Prus do Polski, pełnej uznania dla polskich władców. 13 I 1684 w innej ze swoich wielkich mów Palmae Joannis III opiewał zwycięstwo króla Jana III Sobieskiego pod Wiedniem, określając polskiego władcę jako obrońcę chrześcijaństwa. 13 VI 1658 wygłosił też mowę na uroczystościach 100-lecia Gimnazjum Akademickiego.

Autor szkolnego podręcznika z zakresu leksykografii Manuductio ad excerpendum (Gedanii 1660, 1676), zbiorów swojej poezji, m.in: Von der Kunst hochddeutsche Verse und Lieder zu machen (Danzig 1642); Noticium poeticarum proemetia (Gedani 1666) i Noticium poeticarum manipulus (Gedani 1670). Interesował się również muzyką, był kompozytorem pieśni weselnej Hochzeit Lied (Roztock 1652). Część książek z własnych zbiorów przekazywał Bibliotece Rady Miejskiej, część wystawiono na aukcji w 1697.

Od 26 VI 1653 roku żonaty był z Anną (1633–29 X 1669), córką gdańskiego radnego Daniela Borckmanna, od 22 XI 1672 z Florentine Krapp (zm. 6 IX 1675), od 19 IV 1678 z Aurelią, córką Georga Strakowskiego. Z pierwszego małżeństwa miał zmarłych w dzieciństwie synów Johanna Petera (zm. 1655), Johanna Friderika (zm. 1656) i Petera Ireneusa (zm. 1669). Przeżył go syn Friderik Daniel, późniejszy doktor praw, oraz córki Anna Katherina, żona gdańskiego pastora kościoła św. Katarzyny Andreasa Bartha, i niezamężna Elizabeth Demuth. Śmierć synów z pierwszego małżeństwa i pierwszej żony upamiętnił w zbiorze poezji żałobnej Dolores (1669), śmierć drugiej żony w utworze Dolores, libellus alterus (1675).

Pochowany wraz z członkami rodziny w kościele Św. Trójcy, w grobie, którym sam przygotował w 1669 roku (zachowała się płyta nagrobna).

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii