PŁONIA MAŁA

Z Encyklopedia Gdańska
Wersja M.Ogonowska (dyskusja | edycje) z dnia 18:36, 21 maj 2019

(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >

PŁONIA MAŁA (Klein Plehnendorf), dawna wieś, obecnie w jednostce pomocniczej Gdańska Rudniki, położona na lewym brzegu Martwej Wisły naprzeciw Krakowca. W 1353 roku wzmiankowana jako Tiefensee, w 1454 – Plönendorf, w 1618 – Plehnendorf; po II wojnie światowej określana nazwami Plenichów (Plenichowo), Płonino i stosowane niekiedy do dziś Pleniewo. W 1949 roku zatwierdzono nazwę Płonia, w miejsce używanego od 1945 Pleniewa.

Wraz z położoną na zachód od niej Płonią Wielką (Groß Plehnendorf) tworzy rozległy polder (tzw. polder Płonia) między Wisłą oraz jej deltowymi odnogami – Łachą Wiślińską (Wesslinker Laake), Dolnym Powodziowcem, Czarną Łachą i Rozwójką (w nomenklaturze urzędowej Miasta Gdańska nazywanymi łącznie Kanałem Pleniewskim). Polder ten zarządzany był przez Urząd Budowlany. W XVII wieku na zachodnim krańcu Płoni Małej u ujścia Rozwójki i Czarnej Łachy do Wisły wzniesiono szaniec zwany obecnie Redutą Płońską. W 1819 roku Płonia Mała i Płonia Wielka liczyły łącznie 30 i pół domostwa oraz 223 mieszkańców, ponadto miały trzy wiatraki (zbożowy i dwa odwadniające), karczmę i kuźnię. W nocy z 11 na 12 IV 1829 roku w pobliżu Płoni wezbrane wody Wisły przerwały na długości około 500 m wał przeciwpowodziowy z 1. połowy XIV wieku, rozpoczynając największą katastrofalną powódź w historycznych dziejach Gdańska – na terenie całkowicie zalanej Płoni wody powodziowe osiągnęły wysokość 4,6 m. W 1886 roku Płonia Mała i Płonia Wielka liczyły razem 29 gospodarstw i 805 mieszkańców; były tam także wiatraki, cegielnia i poczta. W 1897 właścicielem jednego z tutejszych tartaków był Johann Friedrich Giesebrecht (1840–1927), zamieszkały przy Brotbänkengasse 39 (ul. Chlebnicka). W 1924 roku obie Płonie miały 1482 mieszkańców w 337 gospodarstwach o łącznym areale 426 ha. W latach 1908–1913 do Płoni Małej doprowadzono prąd z elektrowni na Ołowiance.

Częścią Płoni Małej była także Kępa Krakowiecka (Krakauer Kämpe), w roku 1942 włączona do Gdańska. Pozostały obszar Płoni Małej włączono do Gdańska w 1954 roku. Obecnie cały ten teren zajmuje rafineria; przed jej budową grząski grunt polderu wzmocniono piaskiem i żwirem z olbrzymiego wyrobiska w Rybakach koło Kościerzyny. ZdK

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii