KUNSZT WODNY

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Machina hydraulica, Matthaeus Deisch, 1761–1765

KUNSZT WODNY (Wasserkunst, Druckwerk, machina hydraulica), funkcjonująca od około 1550 roku stacja pomp (wieża ciśnień), zapewniająca odpowiednie ciśnienie wody w miejskich wodociągach. Zbudowany po uruchomieniu rurociągu z Krzyżowników, po wschodniej stronie jego skrzyżowania z Kanałem Raduni, pierwotnie w okolicach Bramy Wyżynnej, około 1584 roku przesunięty na Targ Rakowy (mniej więcej w okolicy obecnych przystanków autobusów miejskich). Własność miasta, łożącego na jego utrzymanie. W latach 1573–1576 powstał tzw. „nowy Kunszt Wodny”, zniszczony w 1577 roku podczas wojny Gdańska z królem polskim Stefanem Batorym, po raz kolejny odbudowany w 1584–1593, z podziemnym systemem dostarczania wody do miasta. W początku XVII wieku zmodernizowany przez Adama Wijbego. Powstał wówczas budynek o długości około 50 m, z drewnianą wieżą (wysokości około 10 m), usytuowany równolegle do Kanału Raduni, po jego zachodniej stronie, napędzany kołem przez wody kanału. Całość przykrywał czterospadowy (następnie dwuspadowy) dach, czterospadowy dach wieży zakończony był czterema lukarnami i pozłacaną kulą. Znajdował się w nim zbiornik na wodę, z dnem tuż nad lustrem wody kanału i umieszczonymi na dnie dwoma na przemian działającymi cylindrycznymi pompami, wtłaczającymi wodę, skąd tłoczona była do rur przerzuconych nad miejską fosą po przęsłach mostu przed Bramą Wyżynną. W latach 1717–1719 podczas modernizacji przeprowadzonej pod kierunkiem Michaela Witterwecka i Jeana Charpantiera wybudowano wyższą, murowaną wieżę z barokowym hełmem i kulą na szczycie. Zaprzestał funkcjonowania po pożarze 6–7 V 1852, pozostałości rozebrano około roku 1920. JASZ

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii