IŻEWSKA TERESA

Z Encyklopedia Gdańska
Wersja Blazejsliwinski (dyskusja | edycje) z dnia 10:05, 7 kwi 2021

(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >

TERESA IŻEWSKA (8 IV 1933 Warszawa – 26 VIII 1982 Gdańsk), aktorka teatralna i filmowa. Córka uczestnika Powstania Warszawskiego, który zginął na jej oczach. Po wojnie zamieszkała z matką w Łodzi, gdzie w 1951 zdała maturę. W 1952 roku rozpoczęła studia chemiczne na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Warszawskiego. Na pierwszym roku przeniosła się do warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, gdzie w 1957 została absolwentką Wydziału Aktorskiego. Była współautorką sztuki Tylko dziewięćdziesiąt dziewięć, napisanej z Piotrem Paradowskim i wystawionej w Teatrze Ludowym w Nowej Hucie 7 III 1964.

W latach 1958–1963 występowała w Teatrze Dramatycznym we Wrocławiu, w 1963–1964 w Teatrze Ludowym w Krakowie. Od 1964 roku do śmierci występowała w Teatrze Wybrzeże. Zadebiutowała tu w sztuce Stanisława Grochowiaka Król IV w reżyserii P. Paradowskiego. Zagrała między innymi w Tangu Sławomira Mrożka w reżyserii P. Paradowskiego (premiera 21 XI 1965), Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego w reżyserii Marka Okopińskiego (premiera 16 V 1973), Dziadach Adama Mickiewicza w reżyserii Macieja Prusa (premiera 3 XI 1979), a także w sztukach Izaaka Babla, Mikołaja Gogola, Moliera, Williama Shakespeare’a, Stanisława Wyspiańskiego i innych. Jej pożegnaniem ze sceną była rola Anioła w Betlejem polskim Lucjana Rydla w reżyserii Marcela Kochańczyka (premiera 21 I 1982).

Do historii polskiego kina przeszła jej rola Stokrotki, uczestniczki powstania warszawskiego, w filmie Kanał (1957) Andrzej Wajda. Film otrzymał w 1957 na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes nagrodę „Srebrnej Palmy”, jej wypowiedź dla prasy francuskiej o niskich zarobkach polskich aktorów spowodowała, że nie otrzymywała później zgody władz polskich wyjazdy zagraniczne (mimo wielu propozycji).

Zagrała między innymi w polskim naśladownictwie westernu Rancho Teksas (1958) Wadima Berestowskiego, Bazie ludzi umarłych (1959) Czesława Petelskiego, Nafcie Stanisława Lenartowicza (1961), Mansardzie Konrada Nałęckiego (1963), Rozwodów nie będzie Jerzego Stefana Stawińskiego (1964). Przez ostatnich 19 lat życia wystąpiła w kilku filmowych epizodach, między innymi w serialu dla dzieci Podróż za jeden uśmiech (1971); po raz ostatni – w Odwecie (1982) Tomasza Zygadły.

Między 1971 a 1982 zagrała w pięciu spektaklach telewizyjnych, w sztukach Theodore’a Dreisera, Antoniego Czechowa, Edwarda Wołodarskiego, Michała Bałuckiego i Maksyma Gorkiego.

Nagrodzona "Lajkonikiem Filmowym 57" w krakowskim plebiscycie prasowym dla najlepszej aktorki. Nominowana do nagrody Brytyjskiej Akademii Filmowej (BAFTA) za najbardziej obiecujący debiut aktorski w głównej roli (1959) oraz – pośmiertnie – do nagrody „Złotej Kaczki” dla „Najlepszej aktorki polskich filmów historyczno-kostiumowych” w filmie Kanał (2009).

Była trzykrotnie zamężna - ze śpiewakiem Andrzejem Winciorem (córka Ewa Zabawa-Dmitruk), reżyserem Piotrem Paradowskim i aktorem Zbigniewem Grochalem. Zmarła śmiercią samobójczą. Pochowana na cmentarzu Łostowickim (Cmentarz Komunalny nr 5). JAK

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii