GDAŃSKA MACIERZ SZKOLNA (1921–1939)

Z Encyklopedia Gdańska
Wersja Blazejsliwinski (dyskusja | edycje) z dnia 13:08, 21 paź 2021

(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Ochronki dla dzieci Macierzy Szkolnej na terenie Wolnego Miasta Gdańska w 1923
Były budynek Szkoły Powszechnej im. Józefa Piłsudskiego Gdańskiej Macierzy Szkolnej z lat 1928–1939 przy obecnej ul. Wałowej 21, stan z 2019
Tablica pamiątkowa na byłym budynku Szkoły Podstawowej Gdańskiej Macierzy Szkolnej z lat 1928-1939 przy obecnej ul. Wałowej 21, odsłonięta 20 XI 1969
Tadeusz Czarnowski, dyrektor PKP w Gdańsku i prezes Gdańskiej Macierzy Szkolnej 1927-1928
Bogusław Dobrzycki, dyrektor PKP w Gdańsku i prezes Gdańskiej Macierzy Szkolnej 1929-1933
Eryk Budzyński, dyrektor Poczty Polskiej i prezes Gdańskiej Macierzy Szkolnej 1934-1939

GDAŃSKA MACIERZ SZKOLNA (1921–1938 Macierz Szkolna, od 4 VII 1938 – 1939 Gdańska Macierz Szkolna), polska organizacja oświatowa w II Wolnym Mieście Gdańsku (WMG). Zamysł utworzenia organizacji pojawił się w 1921 roku w Podkomisariacie Naczelnej Rady Ludowej w Gdańsku, następnie był realizowany przez Gminę Polską. Zebranie organizacyjne odbyło się 26 XI 1921, w skład zarządu, z Franciszkiem Kubaczem na czele, weszli: Franciszek Belling, Stanisław Dobrucki, Teofil Kopczyński, Teofil Kuhn, Stanisław Kuhnert, Jan Kwiatkowski, Paweł Langmesser, Adam Lercel, ks. Leon Miszewski, Piotr Oźmiński, Bernard Świtała, Jan Winiecki.

Początkowym zadaniem było utworzenie w Gdańsku polskiego prywatnego gimnazjum, na co 12 XII 1921 uzyskano zgodę Senatu II WMG, a szkołę uruchomiono 13 V 1922 ( Gimnazjum Polskie), oraz rozwój ochronek dla dzieci na terenie całego II WMG (w 1922 roku istniały cztery dla około 100 dzieci, w 1938 – 20 dla około 750 dzieci). W 1926 roku uruchomiono zawodową Polską Szkołę Handlową, następnie – między innymi dla jej absolwentów – otwarto szkołę średnią: Polską Wyższą Szkołę Handlową ( polskie szkoły handlowe).

Według uchwalonego 23 III 1927 statutu zadaniem organizacji było zakładanie, utrzymywanie i popieranie polskich instytucji lub zakładów oświatowych i wychowawczych, prowadzenie czytelni ludowych i kursów, organizowanie odczytów, konferencji i wycieczek, zakładanie burs i pensjonatów dla młodzieży szkolnej, przyznawanie stypendiów i zapomóg, wydawanie książek i czasopism szkolnych, budowa obiektów szkolnych. W 1927 roku organizacja założyła przy Gimnazjum Polskim własną szkołę powszechną z filiami w Nowym Porcie, we Wrzeszczu i Sopocie. W 1934, po strukturalnym powiązaniu Macierzy Szkolnej z polskim Ministerstwem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, nastąpiła reorganizacja polegająca na poddaniu jej szkół powszechnych. W 1934 roku zorganizowała szkoły powszechne w Trąbkach Wielkich, Ełganowie i Szymankowie, a w 1937 w Piekle. We wszystkich tych szkołach powszechnych w 1938 roku uczyło się około 800 dzieci.

W 1930 roku do Macierzy Szkolnej należało 2 tysiące osób, w 1934 przejęła ona nadzór nad Konserwatorium Muzycznym, założonym w 1929 przez Polskie Towarzystwo Muzyczne. W 1934 uruchomiła polską średnią szkołę ogólnozawodową (w 1938: około 150 uczniów), a w 1937 założyła Zawodową Szkołę Dokształcającą (około 750 uczniów). W 1934 roku ustanowiono dyrektora Macierzy pozostającego na etacie polskiego Ministerstwa Oświecenia Publicznego (został nim Alfred Wagner).

Obecnie imię Macierzy Szkolnej noszą: od 1971 Szkoły Ekonomiczno-Handlowe przy ul. Seredyńskiego 1A, od 28 IX 1971 ulica w Gdańsku- Siódmym Dworze, od 1976 Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka przy al. Hallera 14. PP

Prezesi Gdańskiej Macierzy Szkolnej
1921–1926 Franciszek Kubacz
1927–1928 Tadeusz Czarnowski ( Dyrekcja Kolei)
1929–1933 Bogusław Dobrzycki
1934 Bolesław Paszota
1934–1939 Eryk Budzyński
PP
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii