ŻYDOWO MARIUSZ MACIEJ

Z Encyklopedia Gdańska
Wersja Blazejsliwinski (dyskusja | edycje) z dnia 10:16, 2 lip 2019

(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Mariusz Żydowo

MARIUSZ MACIEJ ŻYDOWO (2 VII 1925 Kutno – 30 IV 2017 Gdańsk), naukowiec. Syn Zdzisława (ur. 1891) i Haliny z domu Kasparek. W latach 30. XX w. zamieszkał z rodziną w Gdyni, ojciec pracował w Zarządzie Miasta. Uczęszczał do gimnazjum na Grabówku. W czasie II wojny światowej przebywał w Kutnie, pracował m.in. na kolei, uczył się na tajnych kompletach. Po zakończeniu wojny, w 1945 uzyskał eksternistycznie maturę w Łodzi i wrócił z rodziną do Gdyni. Absolwent (1950, legitymacja studencka z nr 1) Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Gdańsku (AMG), w trakcie studiów, od 1 I 1946 do 31 III 1948 pracował jako laborant w Klinice Chirurgii, od 1 IX 1948 jako zastępca asystenta w Zakładzie Chemii Lekarskiej. Studiował także na Wydziale Biochemii Politechniki Gdańskiej (absolwent 1953), odbył staż naukowy na wydziale biochemii uniwersytetu Cambridge (1958–1959). Doktor medycyny w roku 1951, docent w 1960, profesor tytularny w 1966, profesor zwyczajny w 1978. Asystent i adiunkt AMG w latach 1948–1960, kierownik Zakładu Chemii Biologicznej Wydziału Farmaceutycznego (1962–1965), kierownik Zakładu Biochemii Wydziału Lekarskiego (od 1966). W latach 1960-1969 był pełnomocnikiem rektora AMG ds. budowy nowego gmachu Zakładów Teoretycznych (Collegium Biomedicum), wyposażenia w nowoczesną aparaturę i sprzęt. W latach 1981–1982 rektor AMG, wybrany przez społeczność akademicką w pierwszych wolnych na uczelni wyborach. Odwołany 31 VIII 1982 przez ministra zdrowia, który podtrzymał swoją decyzje mimo protestu Senatu AMG. Wiceprzewodniczący Komisji Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk (PAN; 1976–1980), przewodniczący oddziału gdańskiego Polskiego Towarzystwa Biochemii (1962–1968), od 1992 członek honorowy PTB, od 1959 roku członek Biochemical Society, od 1980 Komisji Nauk Fizjologicznych PAN, od 1990 członek czynny Polskiej Akademii Umiejętności.

Odkrył lokalizację i różną zależność kinetycznych właściwości od temperatury dezaminazy AMP u zwierząt zmienno- i stałocieplnych. Uważany za odkrywcę wielu szczegółów biochemicznych mechanizmu powstawania doświadczalnej martwicy mięśnia sercowego. Autor między innymi The Desamines of Adenylic Acid and Adonosine in Rat Kidney (1959), Temparature Dependence of AMP Deamination Catalysed by Muscle Extracts from Homeothermic and Poikilotrermic Animals (1965), Inhibition of AMP – deaminase from Beef Heart by Palmitoyland Steryl – CoA (1978), Modification by Liposomes of Aenosine Triphosphate Activating Effect on Adenylate Deaminase from Pig Heart (1978), Ćwiczeń z chemii fizjologicznej i podręcznika Biochemia (1955). Od 1995 roku na emeryturze.

W 1995 doktor honoris causa AMG (jako pierwszy pracownik tej uczelni). W 1995 odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, w 1996 Medalem 50-lcia AMG. W 1998 roku wyróżniony Nagrodą Naukową im. Jana Heweliusza, w 2000 Medalem Księcia Mściwoja II ( nagrody Miasta Gdańska). W 2011 otrzymał tytuł „Medicus Nobilis”, najwyższy przyznawany przez Polskie Towarzystwo Lekarskie. W 1991 bezskutecznie startował w wyborach na Senatora RP (otrzymał 86307 głosów).

Żonaty był od 27 XII 1950 z Marią Danutą z domu Żawrocka (zm. 28 II 2013), lekarzem stomatologiem. Pochowany na cmentarzu Srebrzysko. SeKo

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii