WOLFF MATHIAS NATHANAEL

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Mathias Nathanael Wolff, rycina Matthaeusa Deischa, 1785
Mathias Nathaneal Wolff, portret autorstwa C. Pasdacha, 1791
Medalion z podobizną Mathiasa Nathanaela Wolffa

MATHIAS NATHANAEL WOLFF (26 I 1724 Chojnice – 15 XII 1784 Gdańsk), astronom, lekarz. Pochodził z rodziny aptekarzy, kształcił się w Gimnazjum Akademickim, studiował dzięki poparciu rodziny Czartoryskich na uniwersytach w Halle, Jenie i Erfurcie. Po powrocie lekarz między innymi bp. poznańskiego Teodora Czartoryskiego, marszałka koronnego księcia Stanisława Lubomirskiego i księcia Adama Czartoryskiego. Od 1765 roku generalny lekarz wojska polskiego w Szkole Rycerskiej w Warszawie, założonej przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, w 1766 otrzymał indygenat szlachecki. Po ciężkiej chorobie zrezygnował z piastowanych stanowisk i przeniósł się z Warszawy do Tczewa. Założył amatorskie obserwatorium astronomiczne, kontynuując podjęte w Warszawie badania nieba. Po I rozbiorze, w roku 1772 przeniósł się do Gdańska i założył punkt obserwacyjny nieba w swym mieszkaniu przy Holzmarkt (Targ Drzewny). Jako pierwszy lekarz na Pomorzu w 1773 zaczął z powodzeniem stosować wariolizację przeciwko ospie prawdziwej. Należał do londyńskiego towarzystwa Royal Society oraz gdańskiego Towarzystwa Przyrodniczego i jako jego członek doprowadził do kupna gruntów na Biskupiej Górce, gdzie urządził obserwatorium astronomiczne, zniszczone w czasie oblężenia Gdańska w roku 1813 i już nieodbudowane. (W 1781 miało ponad 10 instrumentów, zegary oraz rozsuwany dach). Wyznaczył, jak na owe czasy dokładną, szerokość geograficzną tego obiektu. Obserwatorium oraz swój majątek w wysokości około 4 tysięcy dukatów przekazał Towarzystwu Przyrodniczemu. Wraz z datkami rodzin Czartoryskich i Lubomirskich kwota ta stała się podstawą przyszłej fundacji Towarzystwa Przyrodniczego. Za życia wydał charakterystykę różnych gatunków roślin: Genera plantatorum Vocabulis… oraz opis zachowania się ludzi podczas zarazy ospy: Unterricht für Volk gegen die Pest. Po jego śmierci, w roku 1785, wydano: Observationes astronomicae…, zbiór podsumowujący jego obserwacje poczynione w Warszawie, Tczewie i Gdańsku, między innymi zakrycia księżyców Jowisza, zakrycia gwiazd przez Księżyc, zaćmienia Słońca i Księżyca. Pochowany obok obserwatorium na Biskupiej Górce; miejsce upamiętniono nagrobkiem, zniszczonym w 1945. Ze środków fundacji dr. Wolffa z roku 1784 i kwot uzyskanych od władz pruskich jako rekompensatę za zniszczone obserwatorium Towarzystwo Przyrodnicze zakupiło w 1845 roku za 24 tysiące talarów na swoją stałą siedzibę kamienicę przy Frauengasse 25 (ul. Mariacka). PP

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii