UNIWERSYTET GDAŃSKI

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Jubileuszowa inauguracja roku akademickiego Uniwersytetu Gdańskiego w Dworze Artusa, 2009
Wydział Historyczny i Wydział Filologiczny
Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Gdańskiego
Biblioteka Uniwersytetu Gdańskiego

UNIWERSYTET GDAŃSKI (UG). 24 I 1957, na fali polskiego października, z inicjatywy Andrzeja Bukowskiego, profesora Wyższej Szkoły Pedagogicznej (WSP), powstał Komitet Organizacyjny UG. Nie otrzymał większego poparcia. W końcu lat 60. XX wieku szczególnie pozytywne stanowisko zajął w tej sprawie wpływowy wówczas I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (KW PZPR) Stanisław Kociołek. Przełamanie impasu nastąpiło po powołaniu 15 VII 1969 na Organizatora UG rektora WSP Janusza Sokołowskiego. 20 III 1970 Rada Ministrów podjęła decyzję o utworzeniu UG, 1 lipca uczelnia rozpoczęła działalność. Powstała na bazie WSP i Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie. W skład UG weszło 5 wydziałów ze szkół założycielek: Humanistyczny, Matematyki, Fizyki i Chemii, Biologii i Nauki o Ziemi, Ekonomiki Produkcji i Ekonomiki Transportu, utworzono Wydział Prawa i Administracji. Po ogłoszeniu stanu wojennego (13 XII 1981) kilkuset pracowników i studentów podjęło strajk okupacyjny, którym kierował Maciej Żylicz. W 1982 roku z powodów politycznych władze usunęły ze stanowiska demokratycznie wybranego rektora Roberta Głębockiego. Głośnym echem odbiło się śmiertelne pobicie w roku 1985 studenta chemii Marcina Antonowicza. Za wystąpienie nad grobem Karol Taylor został odwołany z funkcji rektora. Mimo nacisków ze strony gdańskiego KW PZPR nie doszło na uczelni do zwolnień pracowników i do relegowania studentów. W maju 1988 studenci UG, aby wesprzeć strajkujących robotników, przeprowadzili kilkudniowy strajk okupacyjny ( strajki w Stoczni im. Lenina w 1988 roku). Transformacja ustrojowa zaowocowała na UG wieloma zmianami: przywrócono autonomię uczelni, demokratyczne wybory władz uczelnianych, samorządność studencką itp. Zostało zlikwidowane m.in. Studium Wojskowe i usunięto z programów studiów przedmioty ideologiczne. Po 1989 uczelnia stanęła przed nowymi wyzwaniami ekonomicznymi; dotacja ministerialna pokrywała (i pokrywa) około połowy wydatków. Braki w budżecie są niwelowane dzięki działalności gospodarczej powołanej w 1991 roku Fundacji Rozwoju UG, której celem działania jest także rozbudowa uczelni. W 2010 UG liczył 11 wydziałów: Biologii, Chemii, Ekonomiczny, Filologiczny, Historyczny, Matematyki, Fizyki i Informatyki, Nauk Społecznych, Oceanografii i Geografii, Prawa i Administracji, Zarządzania, Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii UG i Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (GUMed). Działa też Studium Języków Obcych, Polski Komitet Współpracy z Alliance Française, Centrum Herdera i Biblioteka British Council. Wzrasta liczba studentów odbywających praktyki za granicą, często dzięki pomocy istniejącego na uczelni od 1974 AIESEC. UG stopniowo wprowadza bloki tematyczne dla studentów anglo- i niemieckojęzycznych i przechodzi na nauczanie dwujęzyczne. Oferta naukowo-dydaktyczna UG obejmuje 60 kierunków. W grudniu 1970 liczba studentów wynosiła 9382 osób, pod koniec 2009 roku powyżej 32 tysięcy. UG jest największą uczelnią w regionie nadmorskim i jednym z największych uniwersytetów w Polsce. Liczba absolwentów UG przekroczyła 140 tysięcy. Wśród nich są wybitni przedstawiciele polskiego życia kulturalnego, m.in. Stefan Chwin, Paweł Huelle, i politycznego, m.in. Jan Krzysztof Bielecki, Aleksander Hall, Maciej Płażyński, Wiesław Walendziak. Długoletni pracownik UG Lech Kaczyński i absolwent Donald Tusk w roku 2005 ubiegali się w II turze o urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Pod koniec 1970 roku na uczelni wykładało 23 profesorów i 49 doktorów habilitowanych, a pod koniec 2008 – 149 profesorów tytularnych, 262 profesorów nadzwyczajnych bądź doktorów habilitowanych i 879 adiunktów ze stopniem doktora. Wszystkie kierunki, które poddały się akredytacji, uzyskały ją. Z 9 wydziałów 3 zostały sklasyfikowane w kategorii pierwszej, a 6 pozostałych – w kategorii drugiej. Innym miernikiem działalności naukowej gdańskiej uczelni są dane dotyczące aktywności naukowej jej pracowników. W 2003 roku opublikowali 188 książek i 2600 artykułów oraz rozdziałów w książkach i wygłosili 1500 referatów na krajowych i zagranicznych konferencjach nauk. W Wydawnictwie UG opublikowano od 1970 ponad 3 tysiące prac, o objętości przeszło 50 tysięcy arkuszy wydawniczych o nakładzie ponad 1,2 miliona egzemplarzy. Korzystnie prezentuje się ich strona edytorska. Uczelnia współpracuje naukowo z ponad 150 szkołami wyższymi na kilku kontynentach. W 2003 roku pracownicy UG realizowali we współpracy z zagranicą 350 tematów badawczych, z tego 57 z Niemcami, 32 z Wielką Brytanią, 25 z Francją, 22 z Belgią, 20 ze Stanami Zjednoczonymi, 16 ze Szwecją i po 14 z Austrią i Rosją. W 2003 wyjechało w celach naukowych za granicę ponad tysiąc pracowników uczelni. Bardzo dobrze rozwiniętą współpracę naukowo-dydaktyczną z uczelniami zachodnioeuropejskimi i amerykańskimi mają Wydział Chemii, Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii UG i GUMed-u, Wydziały Biologii, Geografii i Oceanologii. W 2002 roku powstało Centrum Europejskie UG, mające charakter interdyscyplinarny i po części komercyjny. Jego celem jest lepsze przygotowanie różnych grup zawodowych i społecznych pod kątem wymogów, jakie niesie ze sobą wejście Polski do Unii Europejskiej. W 1990 rektor Czesław Jackowiak zorganizował zjazd rektorów uniwersytetów nadbałtyckich. W latach 1994–2000 gdańska uczelnia była koordynatorem programu Uniwersytetu Bałtyckiego w Polsce. Liczba zatrudnionych na UG osób wzrosła z 1225 osób w roku 1970 do 3113 w końcu 2008, w tym 1696 nauczycieli akademickich i 1417 pracowników technicznych, administracyjnych oraz obsługi. Na UG działają 2 związki zawodowe: Związek Nauczycielstwa Polskiego i NSZZ „Solidarność”. Uczelnia jest rozrzucona po całym Trójmieście i określa się ją mianem „najdłuższego uniwersytetu w Europie”. Na początku lat 70. zostały oddane na kampusie w Oliwie, obecnie największym, 2 budynki: ówczesnego Wydziału Humanistycznego oraz Matematyki i Fizyki. Obok dawnego budynku IX Liceum Ogólnokształcącego, w którym mieści się do dzisiaj zmodernizowany budynek rektoratu, w oliwskim kampusie znalazły się jeszcze domy studenckie, hotel asystencki i stołówka. W październiku 1996 wznowiono rozbudowę miasteczka uniwersyteckiego w Oliwie. W 2000 roku rozpoczęły się zajęcia w nowym budynku Wydziału Prawa i Administracji. W 2007 otwarto nowy budynek Biblioteki Uniwersyteckiej. Od roku 1997 otrzymuje ona egzemplarz obowiązkowy wszystkich wydawanych w Polsce książek. Na początku lat 90. zaczęto wdrażać proces komputeryzacji zbiorów i przybliżania funkcjonowania Biblioteki Uniwersyteckiej do standardów zachodnioeuropejskich; od 1995 opis bibliograficzny jest już wyłącznie komputerowy. W 2009 oddano gmach Wydziału Nauk Społecznych, w 2012 budynek Wydziału Biologii, w 2013 budynek Wydziału Chemii. Drugim co do znaczenia kampusem uczelni jest kampus sopocki. Obecnie mieszczą się tam 2 wydziały: Zarządzania i Ekonomiczny. Trzeci, najmniejszy kampus mieści się w Gdyni i w przyszłości będzie się tam znajdował nowy budynek oceanologii. Wydział Oceanografii i Geografii ma swoje instytuty jeszcze w Gdańsku i we Wrzeszczu oraz w Borucinie na Pojezierzu Kaszubskim Stację Limmologiczną, w Górkach Wschodnich Stację Biologiczną, a na Helu Stację Morską. Prowadzone są w niej badania nad foką szarą i nad możliwością wprowadzenia jej na akwen Morza Bałtyckiego. Przykładem jego otwartości na problematykę morską jest własny statek „Oceanograf 2”, który oprócz badań naukowych umożliwia studentom odbywanie praktyk. W 1997 roku utworzono Klub Absolwenta Uczelni. Od 2000 działa jako samodzielna jednostka UG Akademicka Telewizja Edukacyjna. Jej najważniejsze dokonania to filmy o parkach narodowych w województwie pomorskim i dwunastoodcinkowa „Historia naturalna Polski”. Na uczelni istnieje 42-osobowy parlament studencki, który stanowi reprezentację studenckiego samorządu. Na UG działa m.in. Akademickie Centrum Kultury UG „Alternator”, Akademicki Chór, Zespół Pieśni i Tańca „Jantar”, Teatr Tańca Współczesnego „Sfere”, Dyskusyjny Klub Filmowy „Miłość Blondynki” i Klub Literacki. Na uczelni działa kilkadziesiąt studenckich kół naukowych. Do dyspozycji młodzieży pozostaje 11 domów studenckich z 2680 miejscami. Jako jedna z pierwszych polskich uczelni UG stopniowo wdrażała system boloński, tj. trzystopniowy system kształcenia: licencjat, magisterium i doktorat. MA

Rektorzy Uniwersytetu Gdańskiego
1970–1981 Janusz Sokołowski
1981–1982 Robert Głębocki
1982–1984 Bronisław Rudowicz
1984–1985 Karol Taylor
1985–1987 Mirosław Krzysztofiak
1987–1990 Czesław Jackowiak
1990–1996 Zbigniew Grzonka
1996–2002 Marcin Pliński
2002–2008 Andrzej Ceynowa
2008–2016 Bernard Lammek
2016– Jerzy Gwizdała
MA
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii