TOWARZYSTWO BIBLIJNE

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >

TOWARZYSTWO BIBLIJNE. 1814–1945 (1814–1921 Bibelgesellschaft, 1921–1945 Danziger Bibelgesellschaft). Organizacja Kościoła protestanckiego (ewangelickiego). Powołana w Gdańsku 11 X 1814 roku na wzór innych działających w państwie pruskim, z inicjatywy Joachima Wilhelma Weickhmanna (1737–1819) i pastora kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, Carla Friedricha Bertlinga (1754–1827). Członkami były osoby świeckie i duchowne. Czasowo działały oddziały terenowe: w Elblągu od roku 1833, Stegnie od 1836, we Wrzeszczu od 1838, na Żuławach od 1840, w Malborku od 1842, Wejherowie od 1845, Niestępowie od 1848, Nowym Dworze Gdańskim od 1850, Starogardzie Gdańskim od 1850, Sobieszewie od 1852, Słupsku od 1858. Inicjatorami ich zakładania byli pastorzy miejscowych parafii, aktywność kół terenowych często kończyła się wraz ze zmianą pastora danej gminy ewangelickiej. W Gdańsku w latach 1840–1902 działało także osobne Towarzystwo zrzeszające kobiety (Frauen-Bibelverein). Były to najczęściej żony i córki pastorów oraz miejscowych notabli ze sfer urzędniczych, handlowych, nauczycielskich i lekarskich. Do Towarzystwa Biblijnego należało w tym czasie około 100 członkiń, przewodniczyły: żona kupca Friederika Elisabeth Plaw (1840–1865), żona pastora Johanna Clara Franziska Bresler (1866–1877) i córka pastora Ernsta Ottona Blecha, panna Louisa Blech (1877–1902).

Głównym celem było propagowanie wiary chrześcijańskiej poprzez wydawanie w różnych językach Starego i Nowego Testamentu oraz książek i broszur towarzyszących z komentarzami. Część wydawnictw była sprzedawana, część rozdawana i rozsyłana do wielu krajów świata. Podczas I wojny światowej tysiąc egzemplarzy Nowego Testamentu wysłano do niemieckich jednostek wojskowych na froncie oraz do wojskowych lazaretów. Fundusze na działalność pochodziły ze składek członków, legatów testamentowych (w tym znaczących rodziny Abeggów), kolekty w gdańskim kościele protestanckim. Do 1843 roku wydano 29 029 egzemplarzy Biblii w wielu językach, w tym i polskim. W stulecie powstania Towarzystwa (1914) liczba ta wzrosła do 106 654 egzemplarzy Biblii ze Starym Testamentem i 53 850 egzemplarzy Nowego Testamentu (razem 160 504 egzemplarze).

Od 1815 roku wydawano drukiem roczne sprawozdania z działalności statutowej i finansowej oraz z aktualnym wykazem członków (Jahresbericht der Bibelgesellschaft zu Danzig). Pierwsze zachowane sprawozdanie pochodzi z roku 1816, ostatnie z 1925. Pierwszym prezesem był Joachim Wilhelm Weickhmann (1814–1819), po nim kolejno: nadprezydent prowincji Prusy Zachodnie Heinrich Theodor von Schön (1819–1841), nadburmistrz Gdańska Joachim Heinrich Weickhmann (1842–1855), pastorzy gdańskiego kościoła: Carl Heinrich Bresler (1855–1860), Karl Adolph Blech (1861–1877), Philipp Wilhelm Blech (1878–1885), Wilhelm Kahle (1886–1887), Carl Friedrich Franck (1888–1900), Karl Adolf Fuhst (1901–1904), Paul Theodor Schmidt (1905–1913), Friedrich Wilhelm Schwandt (1913–1926), Adolf Benrath (1928), Erich Marquardt (1935), Günther Harder (1939). Uroczystymi nabożeństwami w kościele NMP uczczono 50-lecie (12 X 1864) i 100-lecie (18 X 1914) Towarzystwa Biblijnego. Działało ono do marca 1945. MrGl

Członkowie Towarzystwa Biblijnego
Rok Gdańsk Oddziały
terenowe
Towarzystwa
kobiece
Ogółem
1815 63 63
1825 141 141
1835 353 64 417
1845 205 203 117 525
1855 107 285 67 459
1878 55 80 63 198
1895 73 102 38 213
1905 81 51 132
1920 134 134
1925 269 114 383
MrGl
Wydawnictwa Towarzystwa Biblijnego
Lata Biblia Nowy
Testament
Ogółem
1815–1830 8238 7411 15 649
1831–1850 17 327 7365 24 692
1851–1864 15 968 12 826 28 794
1865–1914 65 121 26 248 91 369
1814–1914 106 654 53 850 160 504
1919 1534
1925 279
MrGl
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii