TARNAWSKI EUSTACHY

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Eustachy Tarnawski
Hasło powstało dzięki Miastu Gdańsk
Partner redakcji

EUSTACHY TARNAWSKI (22 IX 1902 Lwów – 30 VI 1992 Sopot), naukowiec, specjalista z dziedziny funkcji, statystyki matematycznej, wiceprezes Gminy Polskiej Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku (WMG). Syn Aleksandra i Antoniny z domu Stępkowskiej. W latach 1918–1919 walczył w obronie Lwowa, jeden z Orląt Lwowskich. W 1920 roku uzyskał maturę w VIII Państwowym Gimnazjum Realnym, w 1924 otrzymał absolutorium na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W latach 1923–1944 pracował jako nauczyciel matematyki i fizyki: od 1923 w gimnazjum we Lwowie, w latach 1924–1925 w Państwowym Gimnazjum Męskim im. Króla Władysława Jagiełły w Lwówku Jagiellońskim, od 1 IX 1925 do 30 VIII 1927 w Gimnazjum Męskim Matematyczno-Przyrodniczym w Grudziądzu, od 1 IX 1927 do 31 XII 1928 w Gimnazjum Męskim im. Bolesława Chrobrego w Gnieźnie.

Od grudnia 1928 roku mieszkał w Gdańsku. 14 XII 1926 uzyskał uprawnienia nauczyciela szkół średnich do nauczania matematyki i fizyki. Od 1 I 1929 do 29 VIII 1939 był nauczycielem tych przedmiotów, a od 1 IX 1934 do 30 VIII 1936 wychowawcą w internacie w Gimnazjum Polskim Macierzy Szkolnej. Od grudnia 1928 należał do Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku, w latach 1935–1937 pełnił funkcję wiceprezesa. Po konsolidacji z Gminą Polską (23 V 1937) od 12 VI 1937 do 30 VI 1939 pełnił funkcję wiceprezesa organizacji po wyborze przez Radę Delegatów i ukonstytuowaniu Zarządu Głównego. Kierował pracami kulturalno-oświatowymi, w latach 1936–1939 prowadził referat wychowawczy. Przyczynił się do konsolidacji środowiska gdańskiej Polonii, wygłaszał liczne prelekcje dla Polaków.

30 VIII 1939 roku wyjechał do Warszawy. Od 1 IX 1939 do kwietnia 1940 uczył w szkole powszechnej nr 85, od 1 IX do 31 VII 1940 w Państwowej Szkole Elektrycznej II stopnia. Brał udział w tajnym nauczaniu: od 15 XI 1939 do 30 VI 1944 na Wydziale Elektrycznym Wyższej Szkoły Inżynierskiej im. Wawelberga. Od 1 I 1942 żołnierz Polskiego Związku Wolności, od lutego 1942 Armii Krajowej, współpracował z konspiracyjnym Polskim Związkiem Zachodnim w Warszawie w referacie gdańskim. 13 VIII 1944 aresztowany wraz z żoną, został wywieziony do obozu przejściowego Dulag 121 w Pruszkowie. 23 VIII 1944 zmuszony do wyjazdu z obozu, dotarł do Przeręby koło Radomia, od 30 IX 1944 przebywał w Zakopanem. Od 1 II do 28 III 1945 był nauczycielem w tamtejszym Gimnazjum i Liceum im. Oswalda Balzera.

Po wyzwoleniu Krakowa 18 I 1945 roku nawiązał kontakt z Grupą Operacyjną Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów Ministerstwa Oświaty i Stanisławem Turskim. 18 IV 1945 wyjechał z Krakowa, 20 IV 1945 powrócił do Gdańska. Od 1 V 1945 do 15 IX 1949 pracował w Kuratorium Okręgu Szkolnego Gdańskiego jako wizytator szkół zawodowych i od 1 IX 1945 do 15 IX 1946 kierownik Ośrodka Metodycznego.

Od 1945 jednocześnie pracownik Politechniki Gdańskiej (PG). Od 23 VI 1947 doktor (uzyskał tytuł na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Poznańskiego), od 1 IX 1952 zastępca profesora, od 1954 docent, od 1957 profesor nadzwyczajny (tytularny), od 1967 profesor zwyczajny. W latach 1950–1969 był kierownikiem III Katedry Matematyki na Wydziale Chemicznym, 1964–1967 członkiem Senatu. Jednocześnie w latach 1947–1962 pracował w Wyższej Szkole Pedagogicznej (WSP; był jednym z jej założycieli), początkowo jako wykładowca, od 1952 jako profesor kontraktowy, w latach 1949–1952 dziekan Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii, 1955–1959 kierownik Katedry Matematyki. Od 31 XII 1970 na emeryturze.

Był jednym z twórców naukowego ośrodka matematycznego w Gdańsku po 1945 roku. W 1952 zorganizował pierwsze w Polsce koło matematyczne dla młodzieży szkół średnich z województwa gdańskiego. Autor i współautor między innymi programów nauczania matematyki w szkołach średnich i wyższych, czterech skryptów, na przykład Elementy geometrii analitycznej i algebry (1946) – pierwszego po wojnie polskiego skryptu wydanego przez Bratnią Pomoc Studentów Politechniki Gdańskiej, ponadto autor pracy Matematyka dla studiów technicznych (1972).

Należał do Polskiego Towarzystwa Matematycznego (1928–1939, 1946–1992, przewodniczący oddziału gdańskiego w latach 1952–1956, od 1984 członek honorowy), Towarzystwa Wiedzy Powszechnej (1952–1992), Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (od 1956), a także Związku Bojowników o Wolność i Demokrację (1950–1990), od 1990 sopockiego koła Związku Kombatantów Rzeczypospolitej i Byłych Więźniów Politycznych.

Ze względów osobistych i zdrowotnych nie wyraził zgody na procedurę przyznania mu doktoratu honoris causa PG. Odznaczony między innymi Złotym Krzyżem Zasługi (1938, 1948), Odznaką Grunwaldzką (1946), Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1958), odznaką honorową „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1972), medalem pamiątkowym 50-lecia Gminy Polskiej i Macierzy Szkolnej w Gdańsku (1974), dyplomem: „Zasłużył się dobrze w walce o sprawę polską w byłym Wolnym Mieście Gdańsku” (1958).

Żonaty dwukrotnie: po raz pierwszy z doktor filozofii Marią Wotke (1892 – 13 VIII 1944), absolwentką Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, nauczycielką historii i geografii w szkołach średnich między innymi we Lwowie, Gnieźnie i Nakle, w latach 1928–1939 nauczycielką w Gimnazjum Polskim w II WMG, zamordowaną 13 VIII 1944 roku podczas powstania warszawskiego; po raz drugi z Anną z domu Topolnicką (1917 Tomaszówka, Podole – 2010 Sopot), absolwentką WSP w Gdańsku, nauczycielką matematyki między innymi w Liceum Handlowym i Technikum Ekonomicznym w Sopocie. Pochowany na Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. WP

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii