SZOSTAKIEWICZ–SAWICKA HELENA

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Helena Szostakiewicz-Sawicka

HELENA JANINA SZOSTAKIEWICZ–SAWICKA (6 V 1919 Grodno – 10 VIII 1991 Gdańsk) lekarka ze specjalizacją I stopnia z okulistyki, anatom, profesor Akademii Medycznej w Gdańsku (AMG). Córka Jana Sawickiego, lekarza i Heleny z domu Szegidewicz, gospodyni domowej. Siostra Bohdana, Bronisława, Wandy (zginęli w czasie II wojny światowej) oraz Danuty, pracowniczki kancelarii huty „Marteny” w Ostrowcu Świętokrzyskim.

Edukację rozpoczęła w 1925 w szkole powszechnej w Grodnie, od 1929 uczyła się w tamtejszym Państwowym Żeńskim Gimnazjum im. Emilii Plater. W 1937 zdała egzamin dojrzałości i rozpoczęła studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Przed wybuchem II wojny światowej ukończyła dwa i pół roku studiów. W 1940 uczęszczała na tajne kursy prowadzone przez uniwersyteckich profesorów. W październiku 1940 wyjechała do Kowna i kontynuowała trzeci rok studiów medycznych na Wydziale Lekarskim tamtejszego uniwersytetu. W 1941 przerwała naukę z powodu wejścia wojsk niemieckich, do 1944 pracowała jako pielęgniarka w szpitalu dla jeńców wojennych w Wilnie na Antokolu. W latach 1943-1944 służyła w Inspektoracie Armii Krajowej (AK) na stanowisku oficera bez stopnia oraz była członkiem Czołówki Sanitarnej „K” Zgrupowania Partyzantów AK. Po zajęciu Wilna przez Rosjan od lipca do października 1944 pracowała w Szpitalu Czerwonego Krzyża w Wilnie. W październiku 1944 powróciła na studia na uniwersytecie wileńskim. Aresztowana przez NKWD, wywieziona do ZSRR, pracowała od kwietnia 1945 w szpitalu w Jełszance, od grudnia tego roku w ambulatorium i szpitalu w Magłakach, od czerwca 1947 w szpitalu w Szybotowie na stanowisku pielęgniarki i fleczera.

W Gdańsku od kwietnia 1949 jako repatriantka z ZSRR. Podjęła czwarty rok studiów medycznych na Wydziale Lekarskim Akademii Lekarskiej, będąc jednocześnie od maja zatrudnioną w Zakładzie Anatomii Prawidłowej tej uczelni na stanowisku młodszego asystenta. W 1951 ukończyła studia medyczne i otrzymała dyplom lekarza, od 1 I 1952 była stażystką (wolontariuszem) w Klinice Ocznej Państwowego Szpitala Klinicznego w Gdańsku, od listopada 1953 podjęła pracę w tym szpitalu, w Przychodni Specjalistycznej Chorób Oczu (pracując tuż aż do emerytury). W 1953 awansowała na stanowisko starszego asystenta w Zakładzie Anatomii Prawidłowej AMG. Pracowała też okresowo w Poradni Okulistycznej Zespołu Leczniczo-Zabiegowego dla Studentów Szkół Wyższych w Gdańsku. W 1956 ukończyła specjalizację I stopnia z okulistyki i awansowała na stanowisko adiunkta w Zakładzie Anatomii Prawidłowej. W 1961 w oparciu o pracę doktorską Położenie serca u naczelnych i jego znaczenie dla antropogenezy doktor nauk medycznych. W 1964 brała udział w Zjeździe Anatomów Czeskich w Pradze, rok później uczestniczyła w Kongresie Towarzystwa Anatomicznego w Sofii.

W 1967 na podstawie pracy Prawa zastawka przedsionkowo-komorowa u naczelnych doktor habilitowany nauk medycznych. W 1968 Rada Wydziału Lekarskiego AMG awansowała ją na stopień docenta w zakresie anatomii prawidłowej, co Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej zatwierdziło dopiero w 1972. W 1969 była zastępcą opiekuna studentów pierwszego roku oraz członkiem Rady Wydziałowej do Spraw Młodzieży w AMG. W 1970 uczestniczyła w IX Międzynarodowym Kongresie Anatomów w Leningradzie, a w 1976 przebywała na stypendium naukowym w Katedrze Anatomii Uniwersytetu Louvain w Belgii. W 1981 współorganizowała pierwszą konferencję prymatologiczną w Miejskim Ogrodzie Zoologicznym, odtąd odbywana tam corocznie. Od 1984 profesor nadzwyczajny (tytularny). W 1985 była referentem na XII Międzynarodowym Kongresie Anatomów w Londynie, rok później brała udział w 81 Zjeździe Towarzystwa Anatomicznego w Lubece. W 1987 uczestniczyła w kolejnym zjeździe Towarzystwa Anatomicznego w Lipsku. W tym samym roku została kierownikiem Zakładu Anatomii Topograficznej Katedry Anatomii AMG. W 1989 przeszła na emeryturę.

Naukowo zajmowała się badaniem układu naczyniowego pod względem rozwojowym i anatomoporównawczym, morfologią struktur wewnętrznych warstwy mięśniówki komór serca, budową aparatu zastawkowego ujść przedsionkowo-komorowych, rozwojem rodowym naczelnych, rozwojem osobniczym człowieka. Autorka między innymi Pozostałości mięśniówki skórnej u człowieka („Polski Przegląd Antropologiczny” 1955), Położenie serca u naczelnych i jego znaczenie dla antropogenezy (Gdańsk 1962), Asymetria żył głównych górnych u naczelnych i jej znaczenie dla antropogenezy (Wrocław 1964), Mięśnie grzbietu w rozwoju rodowym a postawa ciała (Warszawa 1972). Była również autorką rozdziałów Część ogólna; Ściany tułowia; Trzewia klatki piersiowej; Narządy przestrzeni zaotrzewnowej; Drogi wyprowadzające mocz; Układ narządów płciowych w podręczniku Anatomia człowieka pod redakcją Witolda Sylwanowicza (ostatnie wydanie: Warszawa 2010).

Była członkiem Polskiego Towarzystwa Anatomicznego, w latach 1952–1979 sekretarzem jego oddziału gdańskiego, a od 1971 przewodniczącym. Należała do Polskiego Towarzystwa Antropologicznego, Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (GTN), w którym od 1970 do 1975 była sekretarzem II Wydziału, Polskiego Towarzystwa Lekarskiego i Polskiego Towarzystwa Okulistycznego. Od 1977 wchodziła w skład Kolegium Redakcyjnego, a od 1985 Komitetu Redakcyjnego czasopisma „Folia Morphologica”. Należała do Związku Zawodowego Pracowników Służby Zdrowia (od 1949), Polskiego Czerwonego Krzyża (od 1951), Ligi Kobiet (od 1951). Była członkiem komisji do spraw nagród w AMG.

Odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi (1974), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1983), Medalem 50-lecia GTN (1974), Medalem Pamiątkowym 30-lecia Akademii Medycznej w Gdańsku (1975), Medalem Zasłużonemu Akademii Medycznej w Gdańsku (1981), Odznaką za Wzorową Pracę w Służbie Zdrowia (1984), Medalem 40-lecia Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (1985).

Od 11 VI 1951 była żoną Stanisława Michała Szostakiewicza (ur. 1921), kierownika działu ekonomicznego Wojewódzkiej Spółdzielni Ogrodniczo-Pszczelarskiej w Gdańsku, matka Marii (ur. 1954), radiologa, doktora nauk medycznych, oraz Michała (ur. 1956). Pisała wiersze. Pochowana na cmentarzu Łostowickim. SeKo PP

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii