SZKOŁA NAWIGACYJNA

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Królewska Szkoła Nawigacyjna przy ul. Karpiej, około 1845, litografia Hermana Porsch i Juliusa Gottheila
Korweta szkolna „Amazone”, 1845
Królewska Szkoła Nawigacyjna przy ul. Karpiej, około 1920

SZKOŁA NAWIGACYJNA. Początkowo Königliche Navigationsschule, powstała 19 XI 1817 jako szkoła państwowa dla kształcenia średniej kadry (szyprów, nawigatorów) dla floty wojennej i handlowej. Podobne istniały w innych większych portach Prus: Piławie, Ustce, Szczecinie, Darłowie, Stralsundzie. Organizatorem i pierwszym dyrektorem był doktor filozofii i pedagog Ludolf Hermann Tobiesen. W latach 1817–1826 siedzibą był nieczynny kościół św. Jakuba i przyległe do niego domy przy ul. Łagiewniki. Współgospodarzem budynku od tego roku była też Biblioteka Miejska, przeniesiona z dawnego klasztoru franciszkańskiego przy ul. Rzeźnickiej. Wnętrze kościoła, uszkodzone w czasie wybuchu Baszty Prochowej 5 XII 1815, zostało w połowie wysokości, przedzielone stropem, a dodatkowe wejście do szkoły powstało w oknie po lewej stronie dawnego prezbiterium, do którego prowadził drewniany podest. Drewniane ściany podzieliły wnętrze na mniejsze pomieszczenia. Własną siedzibę szkoła otrzymała w 1826 roku. Dla niej (za 11 tysięcy talarów z państwowej dotacji) zakupiono i adaptowano kamieniczkę z roku 1739 na Karpfenseigen 26 (ul. Karpia), przy ujściu Kanału Raduni do Motławy. W dobudowanej części znajdowała się wieżyczka do obserwacji astronomicznych. Było tam też mieszkanie dla dyrektora oraz internat dla zamiejscowych uczniów. Przy szkole, na Motławie, cumowały statki szkolne, m.in. szkolna korweta „Amazone” ( Stocznia Królewska). W 1918 roku szkoła zmieniła nazwę na Königliche Seefahrtschule, w końcu 1919 zawiesiła działalność, a dyrektor wyjechał do Niemiec. Wznowiła działalność w 1923 roku, po przeniesieniu do dawnych koszar batalionu łączności przy Heeresanger (al. Legionów) 9 we Wrzeszczu ( koszary), pod nazwą Staatliche Seefahrtschule. Była zarządzana i finansowana przez władze Senatu II Wolnego Miasta Gdańska. Budynek na ul. Karpiej przejął Senat, we Wrzeszczu dzieliła lokum z państwowym obserwatorium astronomicznym (po 1960 studium wojskowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej i Uniwersytetu Gdańskiego (UG), obecna siedziba 3 katedr Wydziału Biologii UG). W 1939 budynek ponownie przejęło wojsko, szkołę – pod nazwą Reichsseefahrtschule– przeniesiono na Brabank (ul. Stara Stocznia) 1. W XIX wieku była 2-letnią szkołą dla absolwentów szkół elementarnych, następnie powszechnych (podstawowych). Uczono podstaw nawigacji, matematyki, geografii, rysunków, języków obcych, techniki obsługi statków. Odbywały się rejsy szkoleniowe. Wykładowcami byli głównie doświadczeni oficerowie marynarki, zwłaszcza handlowej, początkowo zatrudniano też fachowców z Danii. W 1854 roku dyrektor szkoły Michael F. Albrecht (1811–1883) wraz z C.S. Vierowem wydali podręcznik do nauki nawigacji dla uczniów tego typu szkół w Prusach (Lehrbuch der Navigation), podobnie w 1879 nauczyciel Johann Friedrich Domke (1802–1887) wydał w Berlinie tablice logarytmiczne do nauki nawigacji. Rocznie uczyło się od 40 do 100 uczniów w wieku powyżej 15 lat. W 1830 roku uczęszczało do niej 115 chłopców, z których tylko 21 zwolniono z opłaty czesnego. W roku szkolnym 1884/1885 uczyło się w niej 12 kandydatów na szyprów, 12 na szturmanów i 28 uczniów w klasie wstępnej; w roku szkolnym 1889/1890 odpowiednio 4, 12 i 34 w klasie wstępnej. W końcu XIX wieku szkoła organizowała głównie pięcio-,siedmiomiesięczne odpłatne kursy dokształcające, przygotowujące do egzaminu państwowego na stanowisko szyprów i poruczników żeglugi bałtyckiej (opłata za egzamin np. w 1905 roku wynosiła 30–36 marek). Nauka w szkole kosztowała miesięcznie 3 RM. Podobną działalność prowadziła po roku 1923. Zakończyła działalność w 1945. MrGl

Dyrektorzy Szkoły Nawigacyjnej
1817–1820 Ludolf Hermann Tobiesen
1820–1838 Michael Johann Bille
1839–1840 C.S. Lous
1842–1845 Dirschinck-Holmfeld
1849 Schröder
1850–1875 Michael Friedrich Albrecht
1875–1888 Johann Carl Beyer
1889–1896 Arthur Wendtlandt
1896–1912 Gustav Holz
1912–1916 Dawid Wilhelm Mohring
1916–1919 Theodor Döring
1927–1945 kpt. marynarki Herbert Schweh
MrGl
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii