SZKOŁA ŚW. PIOTRA I PAWŁA

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Szkoła św. Piotra i Pawła na Starym Przedmieściu wybudowana w latach 1848-1850 przy ul. Żabi Kruk 48
Szkoła św. Piotra i Pawła przy Hansaplatz (ul. Wały Piastowskie)
Szkoła św. Piotra i Pawła (po prawej) i Biblioteka Miejska (po lewej), początek XX wieku
Szkoła św. Piotra i Pawła przy Hansaplatz (ul. Wały Piastowskie), widok od dziedzińca, lata 20. XX wieku

SZKOŁA ŚW. PIOTRA I PAWŁA (Petrischule; od 15 I 1818: Oberrealschule zu St. Petri und Pauli). Początkowo parafialna przy kościele św. Piotra i Pawła na Starym Przedmieściu. Wzmiankowana od 1436 roku, kiedy Rada Miejska powołała w niej stałego nauczyciela w miejsce dotychczas dochodzących. W 1457 zwana już starą szkołą (der alden Schulen), po wschodniej stronie kościoła przy ul. św. Piotra. W okresie reformacji szkoła gminy reformowanej. Od 1564 roku w nowym budynku powstałym z funduszy zapisanych w testamencie przez pastora Valentinusa Ernestusa. W 1640 otrzymała kolejny nowy budynek na terenie dawnego cmentarza przykościelnego. Z kierujących szkołą rektorów Johannes Friedrich Starckius, poprzednio rektor liceum w Kiejdanach (u rodziny Radziwiłłów), w 1669 dostał z zapisu testamentowego rajcy Heinricha Schwarzwalda poważny księgozbiór (około 3 tysiące tomów) i zbiór numizmatów. Wenceslaus Gerson Brosius (Wacław Brożek) był autorem podręcznika do nauki języka polskiego i polskich utworów okolicznościowych. W 1776 roku, wraz ze szkołami Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i św. Jana, uznana została za najlepszą w Gdańsku szkołę parafialną; pracowało w niej 5 nauczycieli, naukę pobierało 70 uczniów. Do 1818 szkoła łacińska, 15 I 1818 przekształcona została w szkołę realną dla chłopców, początkowo 4-letnią, od 1832 – 6-letnią. 1 XI 1828 powiększona o kolejny nowy budynek (także na terenie byłego przykościelnego cmentarza). Za dyrekcji dr. Friedricha Höpfnera (1826–1832), późniejszego szkolnego inspektora w Gdańsku, uznawana za najlepszą szkołę w Gdańsku. Na mocy układu z 1838 roku między władzami miasta a emerytami gminy reformowanej ustalono, że starsze budynki szkolne i mieszkania nauczycielskie będą utrzymywane przez emerytów, a pozostałe potrzeby, jak na przykład wynagrodzenie nauczycieli, będą zaspokajane w równych częściach przez gminę reformowaną oraz przez gminę miejską. W latach 1848–1850 wybudowano przy ul. Żabi Kruk 48 nowy obiekt. Oddany 15 X 1850, składał się z 7 izb lekcyjnych, holu (miejsce zebrań uczniów), gabinetów: chemicznego, fizycznego, przyrodniczego, sali do nauki rysunków, ogródka botanicznego. Od tego momentu pod wyłącznym patronatem miasta. Zabudowę z roku 1640 rozebrano, w budynku z 1828 uruchomiono szkołę elementarną (od 1879 w nowym budynku szkoła podstawowa dla chłopców). Zniszczona 8 VIII 1857 przez pożar rejonu ul. Żabi Kruk, Lastadia i Toruńskiej; zajęcia przeniesiono do Zielonej Bramy. W 1859 roku ponownie w odbudowanym budynku. 9 II 1860 liczyła 482 uczniów i uzyskała prawa 6-klasowej średniej szkoły realnej (matematyczno-przyrodniczej) I stopnia. Absolwenci po maturze otrzymali uprawnienia do studiów inżynierskich i przyrodniczych. 6 IX 1882 roku przekształcona w gimnazjum realne. 13 IV 1891 włączono do niej Akademię Handlową. W latach 1899–1902 przekształcona w dziewięcioklasową szkołę realną wyższego stopnia. ML

14 XI 1900 otrzymała nową siedzibę przy Hansaplatz (ul. Wały Piastowskie), budowaną w 1901–1904 według projektu architekta Karla Kleefelda, z 59 klasami i gabinetami, aulą, osobnym budynkiem gimnastycznym; uczęszczało wówczas do niej 771 uczniów. Szkoła zlokalizowana została na narożu Hansaplatz (obecnie nie istnieje) i Schüsseldamm (obecna ul. Łagiewniki), stanowiła część kompleksu budowli mieszczących instytucje naukowo-kulturalne: Archiwum Państwowe ( archiwa) i Bibliotekę Miejską. Gmach wzniesiony został na skomplikowanym planie, zbliżonym w kształcie do litery V, wypełniającym naroże działki. Główny człon budynku, z wejściem i aulą na piętrze, umieszczony został na narożu, skrzydła boczne – wzdłuż ulic. Wewnątrz znalazły się pomieszczenia lekcyjne, nowoczesne laboratoria, pracownie rysunku i zajęć praktycznych. Obserwatorium astronomiczne znajdowało się w specjalnie do tego celu wybudowanej wieży. Budynek wzniesiony został z wykorzystaniem form architektury gotyckiej. Gmach przetrwał działania II wojny światowej, w niewielkim stopniu przekształcony, zbudowano nową salę gimnastyczną. Od roku 1945 siedziba I Liceum Ogólnokształcącego. WS

Kierownicy (rektorzy) szkoły
św. Piotra i Pawła (1551–1817)
1551–1561 Nicolai
1561–1565 Antonius Lindemann
1565–1578 Paul Aleber
1578–1580 Adrianus Pauli Chodowiecki
1580–1610 Christophorus Preysz
1611–1622 Valentinus Burchardus
1622 Abraham Prätorius
1622–1647 Peter Bertram
1647–1657 Johannes Georg Möresius
1658–1669 Johannes Friedrich Starckius
1670–1684 Wenceslaus Gerson Brosius
1685–1702 Johannes Gerwich
1702–1726 Johannes Sevenius
1726–1733 Nicolaus Thumsener
1733–1749 Michael Bernhard von Wencko
1749–1790 Carl Payne
1790–1812 Franz Bellair
1815–1817 Arthur Payne
MrGl
Dyrektorzy szkoły średniej
św. Piotra i Pawła (1818–1945)
1818–1826 Karl Friedrich Grolp
1826–1832 Johann Friedrich Höpfner
1832–1837 Heinrich Ferdinand Nagel
1837–1871 Friedrich Strehlke
1871–1890 August Bernhard Ohlert
1891–1898 Otto Adalbert Völkel
1898–1901 Richard Fricke
1901–1910 Paul Suhr
1911–1934 Georg Stecher
1934–1943 Edmund Beyl
1943–1945 Ernst Taege
MrGl
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii