SZALAWSKI ANDRZEJ

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Andrzej Szalawski

ANDRZEJ SZALAWSKI (pseudonim teatralny), właściwie Andrzej Wojciech Pluciński (4 XII 1911 Warszawa – 11 X 1986 Warszawa), aktor, reżyser. Myślał o karierze śpiewaka, kształcił głos u Ady Sari i Adama Didura. W 1929 roku (jako uczeń gimnazjum) zadebiutował w filmie rolą adiutanta naczelnika w Pierwszej miłości Kościuszki. W latach 1935–1937 studiował w Państwowym Instytucie Teatralnym w Warszawie; uczeń Aleksandra Zelwerowicza. Debiutował w Teatrze Wielkim we Lwowie, gdzie pracował w sezonie 1937/1938 i zagrał w 465 spektaklach. Sezon 1938/1939 spędził w Teatrze Polskim w Poznaniu. W latach 1939–1941 występował w Państwowym Teatrze Polskim (Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej) w Białymstoku i Mińsku. Oddelegowany przez Armię Krajową (pseudonim Florian), w okresie 1941–1944 pracował w teatrach jawnych: Komedia, Maska, Jar, Miniatury w Warszawie i Krakowie. Po II wojnie światowej z tego powodu otrzymał zakaz pracy w teatrach stołecznych.

W latach 1946–1948 pracował w Jeleniej Górze, 1952–1953 i 1955–1957 w Teatrze Nowym w Łodzi, 1965–1974 w Gdańsku. W Teatrze Wybrzeże zagrał 26 znaczących ról, w większości pierwszoplanowych. Zadebiutował tu rolą kucharza w Matce Courage (1965). Był najlepszym odtwórcą Ferdynanda Kokla (Henryk VI na łowach) w Polsce, w Gdańsku dodatkowo go reżyserował. Sprawdzał się w każdym gatunku dramatycznym: od klasycznych tragedii, na przykład Agamemnon (Oresteja), po komedię: Kokl (Henryk VI na łowach), Mąż (Pani Dally), Horodniczy (Rewizor), Telesfor (Dom otwarty). Większość ról zagranych w Teatrze Wybrzeże to role dramatyczne władców i królów i wybitne kreacje aktorskie. Zagrał tytułową rolę Jana Macieja Karola Wścieklicy, Johna Armstronga (Ostatnie dobranoc Armstronga), Bolesława Śmiałego z dramatu Wyspiańskiego. Szczytowe osiągnięcia okresu gdańskiego to Kapitan (Śmiertelny taniec), Prospero (Burza), Fiodor (Bracia Karamazow). Ostatnią rolą w Gdańsku była postać Radosta (Śluby panieńskie). W latach 1975–1981 (do emerytury) pracował w Teatrze Powszechnym w Warszawie. Zagrał wiele ról filmowych i telewizyjnych, brał udział w słuchowiskach radiowych. W okresie pracy w Gdańsku zagrał w filmach między innymi role: mjr. Grubina (Wilcze echa), kmdr. Pawlikowskiego (Ostatni po Bogu), Bucholca (Ziemia obiecana), a z ról telewizyjnych: latarnika Karola (Zmyślony), porucznika (Niedźwiedź), Edgara (Śmiertelny taniec). Największą sławę przyniosła mu rola Juranda (Krzyżacy). Ostatnim filmem była Sprawa hrabiego Rottera. HD

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii