STRYOWSKI WILHELM AUGUST

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Wilhelm August Stryowski (drugi od prawej w dolnym rzędzie) z uczniami
Otto Brausewetter Wieczorne spotkanie malarzy u Stoddarta
w Gdańsku
, 1862. Widoczni: Johann Sprott Stoddart (pośrodku, z bokobrodami), Francis Blair Stoddart (nalewa wino), Wilhelm August Stryowski (po prawej), Otto Brausewetter (po lewej, pośrodku), Carl Friedrich Wilhelm Scherres (pierwszy z lewej, na pierwszym planie), Carl Gustav Panzer (skrajnie po lewej)
Wilhelm August Stryowski Rudolf Freitag rzeźbiący popiersie Heweliusza, około 1860
Wilhelm August Stryowski, portret Davida Carla Franza
Wilhelm August Stryowski Flisacy nad Wisłą, 1881
Wilhelm August Stryowski Flisacy – wieczór nad Wisłą, 1881
Wilhelm August Stryowski Szlachta polska w Gdańsku, około 1900

WILHELM AUGUST STRYOWSKI (Striowski, Strijowski, Striyowski, Stryjowski, Stryjewski; 23 XII 1834 Gdańsk – 3 II 1917 Essen, Niemcy), artysta malarz, konserwator, muzealnik, patron gdańskiej ulicy. Syn rzeźnika Augusta Ludwiga (1802–1874) i poślubionej 8 X 1833 Wilhelminy Franz (1815–1893), pochodzącej z rodziny rzemieślników z branży pasmanteryjnej (między innymi wytwórców pasów do kontuszy polskiej szlachty). Ojciec w 1836 był właścicielem domu Pretershagen 57 (później nr 16), w 1854 także domu pod nr 59 (później nr 15) oraz parceli z jatką (obecnie w miejscu tej zabudowy trawnik przed budynkiem przy ul. Zaroślak 7). Miał czterech braci i siostrę.

Naukę malarstwa rozpoczął w latach 1848–1850 w pracowni wuja, portrecisty, Davida Carla Franza, od 1850 do 1852 roku kontynuował w Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Johanna Carla Schultza, od 1852 do 1856 w Düsseldorfie pod kierunkiem Wilhelma von Schadowa jako stypendysta gdańskiego Towarzystwa Pokoju. Kończąc studia, w 1854 otrzymał nagrodę Towarzystwa Przyjaciół Sztuki w Düsseldorfie za obraz Praczki zaskoczone przez burzę, oparty na szkicu wykonanym jeszcze w Gdańsku, w okolicach bastionu św. Gertrudy. Obraz nabył książę Salm-Reifferscheid-Krautheim und Dyck, fundując równocześnie autorowi stypendium na podróż artystyczną po Europie (Holandia, Belgia, także pobyt w Paryżu).

W Gdańsku ponownie od 1864; mieszkał w rodzinnym domu na Zaroślaku, w latach 1880–1884 wynajmował mieszkanie w sąsiednim domu nr 14, należącym do pastora kościoła Zbawiciela. Początkowo założył pracownię w ruinach klasztoru brygidek, następnie wraz z Rudolfem Freitagiem współużytkował pracownię w klasztorze franciszkanów przy kościele św. Trójcy. Współtworzył w tym miejscu Muzeum Miejskie, w związku z czym przeniósł pracownię w 1870 na Langgasse 28 (ul. Duga), w 1878 na Hundegasse 123 (ul. Ogarna), od 1886 do browaru przy Pfefferstadt (ul Korzenna).

W latach 1873–1912 wykładowca w Królewskiej Szkole Sztuk Pięknych i Rzemiosł Artystycznych, 1880–1912 pracownik Muzeum Miejskiego, początkowo jako konserwator malarstwa, od 1888 kustosz, w 1894 z rąk cesarza Wilhelma II otrzymał tytuł profesora. Udzielał prywatnych lekcji malarstwa. Należał do Stowarzyszenia na Rzecz Zachowania Zabytków Budownictwa i Sztuki Gdańska.

Specjalizował się w scenach rodzajowych z życia przybywających do Gdańska flisaków, miejscowej gminy żydowskiej i Cyganów, malował sceny inspirowane historią i zabytkami Gdańska, wieśniaków z Galicji. Od 1864 wystawiał w Gdańsku, także na dorocznych pokazach Towarzystwa Przyjaciół Sztuki; od 1863 jego prace prezentowane były w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie i we Lwowie oraz w Poznaniu, Szczecinie, Berlinie, Bremie i Wrocławiu. W 1901 roku przeprowadził konserwację i częściową rekonstrukcję plafonu w Sieni Gdańskiej; zbierał stare gdańskie meble, przedmioty codziennego użytku itp. W krakowskim Muzeum Narodowym przechowywane jest siodło, które wypożyczył goszczonemu u siebie w Gdańsku Janowi Matejce jako rekwizyt do powstającego obrazu Bitwa pod Grunwaldem. Zachowały się nieliczne obrazy, głównie w zbiorach gdańskich muzeów.

Od 1878 był żonaty ze swoją uczennicą Klarą z domu Baedeker (1857–1938), bratanicą Carla Baedekera (od jego nazwiska, jako redaktora, pochodzi nazwa przewodników turystycznych), później doktorem medycyny, w 1906 zaangażowanej w reformę stroju kobiecego. Zamieszkał z nią domku nad Kanałem Raduni, na Oruńskim Przedmieściu. Od 1912 na emeryturze, dotknięty paraliżem ręki, osiadł w Essen, u córki Ewy (1880–1923), po mężu Meyer, następnie Bischoff. Testamentem nakazał pochować się w Gdańsku, na cmentarzu Zbawiciela. Od 1945 patron jednej z ulic na Stogach, nazwanej ul. Wilhelma Stryjewskiego. Z uwagi na koszty społeczne zmiany adresu, między innymi w 1975 i 2011 odrzucono propozycję zmiany nazwy na Stryowskiego. MJB

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii