STANISŁAW

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >

STANISŁAW (około 1300 – 7 XI 1356, Oliwa), opat klasztoru cystersów w Oliwie, autor Kroniki oliwskiej. W 1324 roku piwniczny w klasztorze oliwskim, opat w latach 1330–1350, 25 II 1356 wzmiankowany były opat. W 1330 porządkował sprawy majątkowe w relacjach klasztoru z zakonem krzyżackim i możnowładztwem pomorskim, m.in. ustąpił w imieniu cystersów z łąk pod Gdańskiem (na obszarze obecnej Stogów i Przeróbki). Nie udało mu się uzyskać generalnego zatwierdzenia wszystkich dóbr posiadanych przez cystersów oliwskich od wielkiego mistrza Dytrycha von Altenburga (wybrany w 1335), który oskarżył (w dużej mierze słusznie) cystersów o posługiwanie się fałszywymi przywilejami (na falsyfikatach opierało się prawo wydobywania przez cystersów bursztynu z plaż między Sopotem a Nowym Portem). Sprawę dokumentów oliwskich rozpatrywał w Gdańsku wielki mistrz w obecności Stanisława, wyroku jednak nie wydał, oddając sprawę pod sąd polubowny. Po kilku rozprawach, 22 VIII 1337 udało się Stanisławowi osiągnąć ugodę z Krzyżakami, którzy w zamian za zrzeczenie się przez cystersów części pożytków (m. in. z monopolu do połowów ryb od ujścia Strzyży do Wisły), zapowiedzieli odstąpienie od zarzutów. Wykorzystując sytuację Krzyżacy spowodowali, że Stanisław 10 I 1338 napisał oświadczenie, wedle którego Krzyżacy nikomu nie zabierali posiadłości i byli obrońcami chrześcijaństwa na jego wschodnich granicach, co było im potrzebne w związku ze skargami Kazimierza Wielkiego zgłaszanymi na forum europejskim o zabór Pomorza. Ostatecznie zatwierdził dobra oliwskie na ręce Stanisława kolejny wielki mistrz, Ludolf König w roku 1342. Był to poważny sukces Stanisława, który zapłacił jednak za niego dyspozycyjnością wobec wielkiego mistrza, działając odtąd z jego ramienia jako sędzia i rozjemca w różnych sprawach. Zmuszony był np. 4 I 1345 roku poświadczyć ponowienie bulli papieża Aleksandra IV z roku 1257 przyznającej zakonowi krzyżackiemu odpusty należne krzyżowcom w Palestynie. Za jego rządów, w 1350, doszło do wielkiego pożaru klasztoru w Oliwie.

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii