SPONHOLTZ FRIEDRICH WILHELM

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Friedrich Wilhelm Sponholtz, koszyk do pieczywa, srebro, 1772
Hasło powstało dzięki Miastu Gdańsk
Partner redakcji

FRIEDRICH WILHELM SPONHOLTZ (Spannholtz; 14 IV 1730 Neuenkirchen, Meklemburgia – 14 IX 1789 Gdańsk), złotnik. W latach 1761–1765 był czeladnikiem w gdańskim warsztacie Wilhelma Rathsa (7 IX 1699 – 23 XI 1777). Ponieważ zamierzał poślubić córkę swego pracodawcy, Elisabeth, wdowę po złotniku Christianie Warmbierze (7 II 1725 – 12 I 1761), skrócono mu czas obowiązkowego stażu czeladniczego do dwóch lat. Pracę mistrzowską wykonał w 1763 roku w pracowni Christiana von Hausena. 2 I 1763 uzyskał obywatelstwo Gdańska. Funkcję starszego gdańskiego cechu złotników pełnił w 1783 i 1787 roku.

W jego warsztacie jako czeladnik pracował w latach 1766–1770 Isaac Jacob Lemcke (Lemmich, Lemich, Lemmicke, Lemmichen; 1739 Bergen (Norwegia) – 7 III 1811), a pracę mistrzowską wykonał w 1784 Johann Carl Hecker (zm. 9 VI 1814). Wszyscy jego uczniowie: zapisany w 1763 Johann Gottlieb Draheim, Johann Gottlieb Torffstecher (1763), Johann Michael Trossien (1769), Christian Friedrich Kohlhoff (1770), Gabriel Friedrichau (1775), Johann Friedrich Grass (1776), Johann Gottlieb Ulrich (1784), Gottfried Emmanuel Schakoff (1789) oraz zapisany w 1781 August Nathanael Lehnhardt (Leonhardt; zm. 1841), ukończyli naukę rzemiosła z dyplomem.

Używał znaku mistrzowskiego z pełnym nazwiskiem SPON/HOLTZ, a jako probierz cechowy – znaku z inicjałem S w polu o skomplikowanym obrysie. Jest autorem licznych, choć rozproszonych i zdekompletowanych elementów zastawy stołowej i drobnych sprzętów użytkowych. Zachowały się między innymi: waza, kaganek (Muzeum Narodowe w Poznaniu), pucharek, patera, koszyk do pieczywa ( Muzeum Narodowe w Gdańsku), dzbanek (Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie), półmisek (Zamek Królewski na Wawelu), imbryk do herbaty (Muzeum Narodowe w Warszawie). Przypisuje mu się także wykonanie zastawy srebrnej dla zamku berlińskiego (Czihak 1908, poz. 494/4). Wśród sreber sakralnych wymienić można: kielichy (Muzeum Narodowe w Gdańsku, Koronowo, Krostkowo, Wróblew), plakietę wotywną (Chełmno), aplikację na obraz Matki Bożej z Dzieciątkiem (Skarszewy) oraz rzadkie w złotnictwie gdańskim judaicum – naczynie na etrog (Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego). Wykonał też srebrny tłok pieczętny z herbem Gdańska (Czihak 1908, poz. 494/5).

Zob. też złotnictwo. AFR

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii