SPANNER RUDOLF MARIA

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >

RUDOLF MARIA SPANNER (17 IV 1895 Metternich koło Koblencji – 31 VIII 1960 Kolonia (Köln)), lekarz i profesor anatomii Państwowej Akademii Medycyny Praktycznej w Gdańsku. Egzamin maturalny zdał w 1912 roku w wieku szesnastu lat. W okresie 1915–1919 ochotnik w służbie wojskowej, pomocnik lekarza w 7. Polowym Lazarecie Korpusu Gwardii, brał udział w bitwie nad Sommą, następnie na froncie wschodnim w 552. kompanii sanitarnej 53. Pułku Piechoty 15. Dywizji Landwehry. Został odznaczony Krzyżem Żelaznym II klasy i Krzyżem Honorowym dla Żołnierzy Frontowych.

Po I wojnie światowej kontynuował przerwane studia medyczne na uniwersytetach w Bonn i Kolonii. W 1920 roku uzyskał uprawnienia lekarskie, cztery miesiące później zdał egzamin doktorski z anatomii stosowanej. Pracował jako asystent w Instytucie Anatomicznym Uniwersytetu w Kolonii, później jako drugi asystent w Instytucie Anatomii Uniwersytetu we Frankfurcie nad Menem. W 1921 roku pierwszy asystent w Instytucie Anatomii Uniwersytetu w Hamburgu, od 1923 pierwszy prosektor anatomii na Uniwersytecie w Kiel.

Od 1924 roku doktor habilitowany (złożył egzamin z anatomii ogólnej i historii rozwoju). W 1927 roku został powołany na Uniwersytet we Fryburgu Bryzgowijskim jako pierwszy prosektor u profesora Alfreda Benninghoffa. W 1929 roku (w wieku 34 lat) profesor nadzwyczajny. W 1936 roku odznaczony brązowym medalem im. Schillera za wybitne osiągnięcia w badaniach nad połączeniami układu krwionośnego. W 1938 był pierwszym prosektorem Uniwersytetu w Jenie, następnie naczelnikiem Wydziału Instytutu Anatomicznego. W 1939 został dyrektorem Instytutu Anatomicznego w Kolonii (Kiel). W tym samym roku otrzymał nominację do Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny za badania nad fizjologią nerek.

Członek Sturmabteilungen (SA) od 1933 roku, National Sozialistische Deutsche Arbeit Partei (NSDAP) od 1936, NSD-Ärztebund (NSDÄB) i Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps (NSKK).

W listopadzie 1939 roku przeniósł się do Gdańska, otrzymawszy od rektora Państwowej Akademii Medycyny Praktycznej propozycję zorganizowania Instytutu Anatomii. Od 1940 roku dyrektor i ordynator tego instytutu oraz pracownik naukowo-dydaktyczny akademii kształcącej głównie lekarzy wojskowych w ramach pełnych studiów medycznych oraz studiów podyplomowych. W 1942 roku mianowany na członka Cesarsko-Leopoldyńsko-Karolińskiej Akademii Przyrodniczej za prace nad układem krążenia. Do 1944 roku rozbudowywał Instytut Anatomii, między innymi o salę wykładową na 136 miejsc i maceratorium.

Opuścił Gdańsk 30 IV 1945 roku i osiadł w Ostenfeld (Szlezwik-Holsztyn). Od zakończenia wojny był oskarżany o zabójstwa więźniów i jeńców w celu produkcji mydła z ludzkiego tłuszczu w Instytucie Anatomii gdańskiej Państwowej Akademii Medycyny Praktycznej. Zarzuty zostały szeroko rozpowszechnione po wystąpieniu rosyjskich prokuratorów przed trybunałem w Norymberdze, w Polsce zaś głównie po opublikowaniu w 1946 roku przez Zofię Nałkowską opowiadania Instytut profesora Spannera w zbiorze Medaliony, przyjętym do kanonu lektur szkolnych. Zarzutów dotyczyły też jego procesy denazyfikacyjne przed trybunałami w Hamburgu i Flensburgu.

W 1948 roku postępowanie wyjaśniające prokuratury we Flensburgu łączące oba śledztwa zostało umorzone z powodu braku dowodów na popełnienie przestępstwa. W tym samym roku wydział denazyfikacyjny w Kilonii przyznał mu kategorię V („oczyszczony”), co umożliwiło jego powrót do pracy naukowej. W 1949 roku został profesorem katedry Instytutu Anatomii Kliniki Uniwersyteckiej w Kolonii, od 1957 roku był dyrektorem tego instytutu.

Twórca autorskiej metody impregnacji ruchomych preparatów stawowych przy użyciu ludzkiego tłuszczu, uzyskanego jako produkt uboczny podczas maceracji. Współautor kanonicznego atlasu anatomicznego Spateholz-Spanner Handatlas der Anatomie des Menschen (1959). Zmarł w trakcie pracy nad drugim tomem atlasu. Został pochowany w Hamburgu-Bergdorfie. Śledztwo w jego sprawie prowadzone w 1967 roku przez Zentrale Stelle der Landesjustizverwaltung w Ludwigsburgu również nie potwierdziło zarzutów zabójstw i produkcji mydła z ludzkiego tłuszczu w gdańskim Instytucie Anatomii. Polskie śledztwo Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich, rozpoczęte w 1945, a zawieszone w 1973, zostało wznowione w 2001 roku przez Instytut Pamięci Narodowej na wniosek Związku Mniejszości Niemieckiej w Gdańsku. W 2006 roku prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku umorzył postępowanie w sprawie rzekomych zabójstw więźniów i jeńców na potrzeby Instytutu Anatomicznego w latach 1939–1945, stwierdzając, iż „była uzyskiwana z tłuszczu ludzkiego, pobieranego podczas sekcji zwłok oraz z tłuszczu uzyskiwanego w trakcie maceracji kości, substancja chemiczna stanowiąca w swojej istocie mydło”. KA

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii