RYBIŃSKI JAN

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Jana Rybiński, Wiosna, poemat chwalący miedzy innymi życie na wsi, 1599

JAN RYBIŃSKI (około 1560 Barcin koło Żnina – po 1621), poeta polsko-łaciński. Syn Jana Ryby (zm. 17 III 1596), przedstawiciela ruchu społeczno-narodowego zwanego braćmi czeskimi, który w 1548 roku uszedł przed prześladowaniami religijnymi z Czech do Polski. Osiadł w Barcinie nad Notecią, gdzie od 1562 był ministrem lokalnej wspólnoty wyznaniowej braci czeskich, następnie funkcję tę pełnił w Łobżenicy, Wyszynie i Sypniewie, zmienił też nazwisko na Rybiński. Brat Macieja, kaznodziei w Grębocinie pod Toruniem, między innymi tłumacza na język polski Psalmów Dawidowych.

Początkowo wraz z bratem uczyli się w szkole elementarnej w Koźminku, następnie w szkole wyższego stopnia w Łobżenicy, od 1581 przez rok uczęszczali do gdańskiego Gimnazjum Akademickiego. Studiował w Wittenberdze (od 1582) i Heidelbergu (od 1584), gdzie przyłączył się do niego studiujący dotychczas we Wrocławiu brat Maciej. Z powodu zarazy w 1585 opuścił na pewien czas Heidelberg i odbył podróż po Europie, następnie przebywał na dworze Ostrorogów w Wielkopolsce.

W Gdańsku ponownie od roku 1589, na zaproszenie Rady Miejskiej przyjął posadę profesora języka polskiego w Gimnazjum Akademickim. Wygłosił wówczas Mowę o ważności i pożytku języków w ogóle, a języka polskiego w szczególności (drukowaną w języku łacińskim: De linguarum in genere, tum Polonicae seorsim praestantia et utilitate oratio, 1589). Pracował dla Rady Miejskiej Gdańska jako tłumacz na język polski jej pism urzędowych. Z powodu trudności finansowych w roku 1592 wyjechał do Torunia, gdzie powitano go wierszem pochwalnym pióra Ulryka Schobera. W Toruniu został sekretarzem tamtejszej Rady Miejskiej. Podjął kontakty z dworem polskim, otrzymał tytuł sekretarza królewskiego Zygmunta III Wazy, co (między innymi z uwagi na katolicyzm króla) spotkało się jednak z dezaprobatą toruńskich władz i musiał ustąpić ze stanowiska. Resztę życia spędził na polskich dworach magnackich w Wielkopolsce i na Pomorzu.

Mieszkając w Gdańsku, pisał utwory po łacinie, między innymi epitalamia na cześć osób z patrycjatu gdańskiego, w tym noworoczne życzenia dla władz miasta oraz utwory okolicznościowe. Od 1593 zaczął tworzyć w języku polskim (Gęśli różnorymych księga I, wydano ostatnio: 1969; w wydaniu bibliofilskim: 2006 i 2010). Zbiór jego polskich i łacińskich wierszy opublikowano w 1968 roku (Wiersze polskie). PP

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii