PALLOTYNI

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Dom zakonny pallotynów (były szpital św. Elżbiety) w trakcie odbudowy od 1956
Dom zakonny pallotynów (były szpital św. Elżbiety), 2017

PALLOTYNI, członkowie Stowarzyszenia Apostolatu Katolickiego. Wspólnota duchownych nieskładających ślubów, a jedynie przyrzeczenia (m.in ubóstwa, posłuszeństwa, czystości, życia we wspólnocie), założona w 1835 roku przez Wincentego Pallottiego we Włoszech, w roku 1904 zatwierdzona przez Piusa X. Pośród celów stowarzyszenia wyróżnia się pogłębianie, krzewienie i obronę wiary katolickiej oraz pobożności maryjnej. W Polsce od roku 1907, od 1935 istnieje samodzielna prowincja polska. W latach 1925–1926 polscy pallotyni sondowali możliwość rozpoczęcia działalności w II Wolnym Mieście Gdańsku, odstąpili jednak od tego zamiaru ze względu na dominujący tu język niemiecki. W 1927 roku pallotyni przybyli do Gdańska z niemieckiego Limburga. W roku następnym w Młyniskach, w wynajętym domu przy Paul-Beneke-Weg (ul. Marynarki Polskiej) otworzyli internat (konwikt) dla katolickiej młodzieży męskiej ze szkół gdańskich. W roku 1932 nabyli dawną restaurację z hotelem, kręgielnię i korty tenisowe na rogu Große Allee 41–42 (al. Zwycięstwa) i Delbrückallee 3B (ul. Skłodowskiej-Curie). Powstał tu dom zakonny z publiczną kaplicą pod wezwaniem Chrystusa Króla (oprócz obiektu sakralnego 6 dużych sal, kilkadziesiąt pokoi, sutereny i obszerny ogród), do którego w 1933 przeniesiono konwikt z Młynisk. Pallotyni obsługiwali również chorych w pobliskim Szpitalu Miejskim przy Delbrückallee 7 (ul. Dębinki). Od roku 1934 pracował w Gdańsku ks. Leon Bemke, polski pallotyn, kapelan żołnierzy polskich stacjonujących na Westerplatte, profesor Gimnazjum Polskiego. Pallotyni, także niemieccy, cieszyli się szacunkiem gdańskiej Polonii, po roku 1933 byli szykanowani przez hitlerowskie władze. W październiku 1939 odebrano im dom zakonny przy Hindenburgallee (al. Zwycięstwa), przeznaczając go dla Medizinische Akademie Danzig ( Państwowa Akademia Medycyny Praktycznej w Gdańsku). Zakonników przeniesiono do kościoła Chrystusa Króla, po wrześniu 1939 odebranego Polakom. W roku 1945 pallotynów niemieckich zastąpili polscy (pierwszy przełożony ks. Stanisław Wierzbicki). Objęli kościół (i parafię) Chrystusa Króla, starając się o zwrot u władz polskich przyszpitalnego kompleksu, który, uznany za mienie poniemieckie, częściowo przydzielono gdańskiej Akademii Lekarskiej ( Gdański Uniwersytet Medyczny; w dawnej kaplicy umieszczono salę wykładową), częściowo Państwowemu Zakładowi Higieny i Urzędowi Badania Żywności. Pallotyni, nie czekając na oficjalną zgodę władz, zajęli resztę dawnej parceli przy ul. Skłodowskiej-Curie. W 1945 roku w jednym z baraków otworzyli tymczasową kaplicę Matki Boskiej Częstochowskiej. Nie otrzymawszy zgody na użytkowanie baraków ani rekompensaty za zabór budynków, jesienią 1945 wszczęli proces o odzyskanie mienia, zakończony w czerwcu 1948 niepowodzeniem. Część użytkowanych od roku 1945 gruntów formalnie otrzymali na własność w 1972. Prowadzili między innymi duszpasterstwo akademickie dla studentów Politechniki Gdańskiej i Akademii Medycznej w Gdańsku ( Gdański Uniwersytet Medyczny). Do kolejnego konfliktu z władzami doszło w połowie lat 70. XX wieku, gdy pallotyni rozpoczęli rozbudowę obiektu (najpierw plebanii). Obok domu parafialnego w okresie 1981–1985 wzniesiono kościół Matki Boskiej Częstochowskiej, w 1983 – przykościelne hospicjum. Przy kościele Chrystusa Króla pallotyni działali do roku 1947, przechodząc następnie do kościoła św. Elżbiety na Starym Mieście. W roku 1949 erygowano kanonicznie przy kościele dom zakonny, w 1956 pallotyni uzyskali zgodę na odbudowę zabytkowego kompleksu szpitala św. Elżbiety. Oprócz prowadzenia ośrodka duszpasterskiego w tej części miasta pallotyni zajmują się między innymi posługą w pobliskich szpitalach. SK

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii