O’ROURKE EDUARD

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Bp Eduard O’Rourke‎
List biskupa Eduarda O’Rourke’a do Senatu II Wolnego Miasta Gdańska
o nominacji na administratora apostolskiego, 1922
Biskup gdański Eduard O’Rourke (z lewej) oraz ksiądz Franciszek Rogaczewski (po prawej), prawdopodobnie podczas spotkania Polskiego Towarzystwa Budowy Kościoła Chrystusa Króla w Gdańsku, 28 III 1928

EDUARD O’ROURKE (26 X 1876 Basin, powiat nowogródzki – 27 VI 1943 Rzym), biskup ordynariusz gdański. Pochodził z irlandzkiej rodziny przybyłej do Rosji w czasach jego pradziada, Corneliusa. Syn Michała, oficera rosyjskiej Marynarki Wojennej. W 1893 roku uzyskał maturę w Rydze, od 1899 studiował ekonomię i handel w tamtejszej politechnice, w latach 1903–1908 prawo na uniwersytecie we Fryburgu (Szwajcaria), 1904–1908 teologię na uniwersytecie w Innsbrucku. Święcenia kapłańskie przyjął w Kownie 27 X 1907 roku. W latach 1908–1911 profesor seminarium duchownego w Petersburgu, 1911–1917 tamże proboszcz parafii św. Stanisława, 1917–1918 wikariusz generalny diecezji mińskiej. W okresie 1918–1920 biskup ordynariusz diecezji ryskiej na Łotwie, zrezygnował z funkcji, w latach 1920–1922 delegat apostolski w krajach bałtyckich.

Od marca 1922 do 1925 roku administrator apostolski dla II Wolnego Miasta Gdańska (WMG), 2 I 1926 mianowany przez papieża Piusa XI na pierwszego biskupa ordynariusza nowo utworzonej diecezji gdańskiej. Intronizacja miała miejsce 1 VI 1926 roku w Oliwie (na miesiąc przed włączeniem Oliwy w granice miasta Gdańska). W grudniu 1935 roku przeprowadził I Synod Diecezji Gdańskiej. W latach 1935–1937 poparł dążenia do utworzenia polskich parafii personalnych. Pod naciskiem Senatu odwołał jednak dekrety erekcyjne. W październiku 1937 roku złożył rezygnację z urzędu biskupa, którą Stolica Apostolska przyjęła 13 VI 1938 roku.

Gdańsk opuścił 7 VII 1938 roku, udając się z Dworca Głównego pociągiem do Poznania; tam zamieszkał u sióstr elżbietanek. W styczniu 1939 roku zrezygnował z obywatelstwa II WMG, przyjął obywatelstwo polskie. W latach 1939–1941 przebywał w Wilnie, a od roku 1941 w Rzymie, gdzie zmarł. Sprowadzone stamtąd szczątki 17 XII 1972 roku pochowano w kościele (archikatedrze) Trójcy Świętej w Oliwie, w krypcie biskupów gdańskich. Jego imię nosi plac przy ul. Mickiewicza. AH

Jako biskup posługiwał się (jako jedyny z gdańskich biskupów) własnym herbem przedstawiającym w polu złotym dwa czarne lwy kroczące, jeden nad drugim. W klejnocie herbu, nad hełmem z dziewięcioma pałkami ręka zbrojna z mieczem i wstęga z dewizą: Victorius. Pod tarczą wstęga z rodową dewizą: Serviendo guberno. Błędny przedstawiony herb (powielany w publikacjach) widnieje na epitafium w kościele (archikatedrze) Trójcy Świętej w Oliwie, sporządzonym po jego śmierci w 1943 (z treścią uzupełnioną po sprowadzeniu szczątków w 1972), do 2010 w południowej nawie poklasztornego kościoła, następnie w zachodniej części nawy głównej kościoła (na ścianie południowej, nieopodal wejścia do Kaplicy Mariackiej). AK

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii