NALOTY BOMBOWE PODCZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Gdańszczanie z ul. Jana z Kolna (na pierwszym planie po lewej dom nr 8) oglądają skutki zniszczeń po nalocie z 11 VII 1942 przy ul. Gdyńskich Kosynierów 7-8, fotografia wykonana od strony ul. Nowomiejskiej
Oficjalna lista ofiar nalotu z 11 VII 1942
Pogrzeb w zbiorowej mogile na cmentarzu Srebrzysko 16 VII 1942 ofiar nalotu alianckiego z 11-tego miesiąca
Ulica Piwna i kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, po 1945
Ruina domu przy ul. Korzennej 36, po 1945

NALOTY BOMBOWE PODCZAS II WOJNY ŚWIATOWEJ. Ze względu na intensywność nalotów na Gdańsk podczas II wojny światowej bombardowania miasta można podzielić na dwa okresy: do końca 1944 roku i od początku 1945. Pierwsze pojedyncze i chaotyczne naloty na Gdańsk wykonało morskie lotnictwo radzieckie już w pierwszych dniach wojny z ZSRR, 20/21 sierpnia i 1/ 2 września 1941. MB

Okres I. Nalot z 11 VII 1942. Pierwszy podczas II wojny światowej nalot angielskiego lotnictwa (z 24 lancasterów utracono dwie maszyny, jedna - zestrzelona przez artylerię z okrętu "Ortelsburg" - spadła w Parku Jaśkowej Doliny w Gdańsku- Wrzeszczu, druga zapewne w okolicach Nowego Dworu Gdańskiego), przeprowadzony między godziną 21.45 a 22.30. Samoloty nadleciały nad miasto z wyłączonymi silnikami, zaskakując obronę przeciwlotniczą. Celem były pochylnie Stoczni Schichaua i Gdańskiej ( Stocznia Królewska), seryjnie produkujących U-booty. Stocznie leżały na granicy zasięgu angielskiego lotnictwa, zrzucono na nie 33 bomby burzące (dziewięć niewybuchów) nie czyniąc poważniejszych szkód. Bomby spadły na zachodnią część szpitala diakonis przy Neugarten 3/5 (ul. Nowe Ogrody) oraz na budynki mieszkalne przy Plankengasse 7 i 11 (ul. Dziewanowskiego), Rennerstiftsgasse 7 i 8 (ul. Gdyńskich Kosynierów), rejon gazowni (uszkodzono jedne ze zbiorników) przy Wallgasse (ul. Wałowa) i Rittergasse (ul. Rycerska). Zniszczono 22 budynki, pozbawiając dachu nad głową około 1300 osób. Do północy 11 lipca zginęły lub zmarły na skutek obrażeń 44 osoby, w tym 11 w szpitalu diakonis. Między 13 a 15 lipca w gdańskich szpitalach (głównie diakonis) zmarło dalszych 45 osób, wcześniej ciężko rannych. Wśród ofiar było 11 dzieci (2–10 lat), siedem diakonis, kilka pielęgniarek z ich szpitala. Zginął też żołnierz i jeniec wojenny. Był to jedyny nalot, po którym hitlerowskie władze Gdańska opublikowały w prasie pełną 89-osobową listę ofiar, z komentarzem o angielskim barbarzyństwie i bestialstwie. 16 lipca, z udziałem gauleitera Alberta Forstera, wojskowych i cywilnych władz Gdańska, odbył się na tzw. polu majowym przy Wielkiej Alei (al. Zwycięstwa) antyangielski wiec. Trumny z ciałami ofiar ciężarówkami przewieziono na cmentarzu Srebrzysko; większość pochowano we wspólnej mogile (zmarłych pochodzących spoza Gdańska zabrały rodziny). Szczątki siedmioosobowej załogi zestrzelonego nad Gdańskiem brytyjskiego bombowca w 1948 ekshumowano i złożono na Cmentarzu Wojennym Wspólnoty Brytyjskiej w Malborku, w 2018 miejsce upadku maszyny, przy początku ul. Wassowskiego, upamiętniono około 1,5 metrowym brzozowym krzyżem.

O późniejszych nalotach nie informowała już objęta cenzurą lokalna prasa, wzmocniono obronę przeciwlotniczą (baterie dział stacjonowały na wzgórzach Chełmu, Wrzeszcza i Suchanina, centrum broniły szybkostrzelne działka na wieży kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (NMP)). MrGl

Nalot dzienny samolotów radzieckich z 18 VIII 1942. Uszkodził jeden dom, spowodował szkody w domach przy Husarengasse (w 1945 ul. Szwoleżerów, obecnie nie istnieje, okolice Długich Ogrodów, Szopy, Łąkowej) i Fischbrücke (Rybackie Pobrzeże, Targ Rybny), wedle jednych źródeł zginęło sześć osób cywilnych i żołnierz, wedle innych osiem osób (był to najskuteczniejszy wówczas nalot radzieckiego lotnictwa, zrzucono 10-12 bomb).

Podczas kolejnego nalotu 30 maszyn radzieckich 26 VIII 1942 uszkodzone zostały domy przy obecnej al. Grunwaldzkiej we Wrzeszczu oraz w centrum przy Heilige-Geist-Gasse (ul. św. Ducha) i Strandgasse (ul. Dolna); zginęły trzy osoby, trzy uznano za zaginione. Intensywniejszych nalotów radzieckich na Gdańsk dokonano w kwietniu 1943 roku: 13/14 kwietnia, 14/15 kwietnia i 16/17 kwietnia.

9 X 1943 podczas nalotu amerykańskich latających fortec na Gdynię i Gdańsk (bomby zrzuciły 23 maszyny) odnotowano zniszczenia między innymi w porcie oraz budynków na Przeróbce, Siennej Grobli i we Wrzeszczu przy Birkenallee (ul. Brzozowa), zginęło sześć osób. Ponowny atak samolotów alianckich nastąpił w nocy z 26/27 VIII 1944, nie spowodował większych strat. MB

Okres II. Z tego okresu pierwszy i tragiczny w skutkach był nalot samolotów radzieckich 26 I 1945. Bomby spadły na Dworzec Główny oraz wypełniony uciekinierami Ogród Strzelecki i Dom Strzelecki przy Promenade 7 (ul. 3 Maja) i dom przy Ankerschmiedegasse (ul. Kotwiczników). 9 III 1945 lotnictwo radzieckie zbombardowało Główne Miasto i okolice. W nalocie uczestniczyło ponad 100 samolotów, od bomb burzących, zapalających i odłamkowych powstały zniszczenia lub pożary przy: Langgasse (ul. Długa), Brotbänkengasse (ul. Chlebnicka), Frauengasse (ul. Mariacka), Wallgasse (ul. Wałowa), na Starym Przedmieściu, przy Promenade, Delbrückallee (ul. Marii Skłodowskiej-Curie), a także na Biskupiej Górce.

Celem kolejnego nalotu z 12/13 III 1945 było ponownie centrum i obiekty w Nowym Porcie. Zniszczone zostały domy przy Hundegasse (ul. Ogarna), Melzergasse (ul. Słodowników) i Ketterhagergasse (ul. Zbytki), zapaliły się też Spichlerze. W nocnym ataku z 18/19 III 1945 obok samolotów radzieckich uczestniczyły także amerykańskie. Na skutek tego nalotu uszkodzone zostały budynki: Muzeum Miejskiego, Kasy Oszczędności, Ratusza Głównego Miasta, Urzędu Telegraficznego i Towarowego Dworca Brama Nizinna, po raz kolejny pożar wybuchł na Spichlerzach. Ponadto zaatakowano lotnisko we Wrzeszczu; w wyniku zniszczeń Rosjanie uzyskali pełne panowanie w powietrzu nad miastem.

Podczas nalotów lotnictwa alianckiego na Gdańsk 20, 23, 24 i 25 marca uszkodzona została elektrownia na Ołowiance, w mieście nie było prądu i nie działały wodociągi, co utrudniło straży pożarnej gaszenie pożarów. Ogólne skutki nalotów dotknęły całe miasto, zwłaszcza obiekty kolejowe wokół Dworca Głównego. MB

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii