MIEJSKI OGRÓD ZOOLOGICZNY WYBRZEŻA

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Pisklę sowy śnieżnej w Miejskim Ogrodzie Zoologicznym
Młody szympans w Miejskim Ogrodzie Zoologicznym
Alpaki w Miejskim Ogrodzie Zoologicznym

MIEJSKI OGRÓD ZOOLOGICZNY WYBRZEŻA, Oliwa, ul. Karwieńska 1. Powstał przy Leśnym (Krzaczastym) Młynie. Pierwsze projekty utworzenia ogrodu zoologicznego w Gdańsku pojawiły się jesienią 1945 roku. W lutym 1947 Zarząd Miasta Gdańska i powstałe głównie z myślą o założeniu ogrodu Towarzystwo Przyjaciół Oliwy i Jelitkowa (z Janem Wojnarskim na czele) zgłosiły projekt powołania w Gdańsku ogrodu zoologicznego w Oliwie, na powierzchni 120 ha w Dolinie Radości. Powołanie placówki uzasadniano wzrostem ruchu turystycznego, zwłaszcza w czasie (jak zakładano – corocznych) Międzynarodowych Targów Gdańskich. Planowano utworzyć rezerwat dla zwierząt krajowych, połączony z hodowlą, następnie dzięki ich eksportowi pozyskiwać zwierzęta egzotyczne. Miały też powstać: muzeum zoologiczne, centrum badań nad fauną krajową i zbiory fauny morskiej, eksponowanej w wielkich, tunelowych, podświetlanych akwariach. Po ogłoszeniu planów mieszkańcy Wybrzeża masowo dostarczali do Towarzystwa Przyjaciół Oliwy i Jelitkowa różne gatunki zwierząt. Z braku miejsca oddawano je pod opiekę Wydziałowi Plantacji Miejskich Zarządu Miasta, mniejsze umieszczono w palmiarni w Parku Oliwskim. Po wycofaniu się z projektu Zarządu Miasta (powodem był brak środków finansowych) w kwietniu 1949 roku powstał społeczny Komitet Organizacyjny Ogrodu Zoologicznego Wybrzeża pod przewodnictwem prof. Fryderyka Pautscha i z siedzibą przy ul. Subisława 16. Komitet, mając pozytywną opinię Zarządu Miasta Sopotu, skłaniał się do zorganizowania ogrodu w Sopocie. Przekazywane Komitetowi przez mieszkańców Trójmiasta zwierzęta (lwy, zebry, niedźwiedzie, renifery, łosie, jelenie, lamy, wilki) kierowano na czasowy pobyt do zoo w Łodzi. Inicjatywa upadła wiosną 1950 roku.

30 IX 1950 w Wydziale Kultury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej (WRN) w Gdańsku odbyło się zebranie nowo powstałego Komitetu do spraw Założenia Ogrodu Zoologicznego. 17 X 1950 Prezydium WRN podjęło oficjalną decyzję o utworzeniu ogrodu w Dolinie Radości w Oliwie. Prywatni właściciele z Gdyni zaoferowali Komitetowi przekazanie siedmiu lwów, zoo w Łodzi obiecało lwa, bizona i lamy, zoo w Zamościu niedźwiedzia, Dyrekcja Lasów Państwowych jelenie mandżurskie, pomoc w dostarczeniu zwierząt deklarowali Szwedzi. Od nadleśnictwa w Oliwie pozyskano magazyny, przerabiając je na prowizoryczne boksy dla zwierząt. Dolinę Radości Komitet proponował przekształcić w Park Kultury Ludowej im. Feliksa Dzierżyńskiego. Początkowo zakładano uruchomienie ogrodu w listopadzie 1950 roku (prowadzono nawet rozmowy z kierownictwem cyrku bawiącego we Wrzeszczu o pozyskanie niedźwiedzia). Na terenie ogrodu planowano zbudować również wieżę spadochronową, tor saneczkowy, kolejkę wożącą turystów. W przerobionych zabudowaniach nadleśnictwa zimę 1950/1951 spędziło pięć lwów i siedem niedźwiedzi, inne zwierzęta przechowywali ofiarodawcy. We wrześniu 1953 roku przedstawiciele Ministerstwa Gospodarki Komunalnej przeprowadzili w Oliwie wizję lokalną, odrzucając dotychczasową propozycję lokalizacji ogrodu i wskazując na jego siedzibę Dolinę Krzaczastego Młyna wraz z dawnymi zabudowaniami czynnego tu do 1944 roku Domu Kuracyjnego (przejętymi po Państwowym Pedagogium Wyższej Szkoły Pedagogicznej), jego budynkami gospodarczymi i młynem wodnym. Komitet organizacyjny na zebraniu 24 III 1954 wyznaczył jako datę otwarcia ogrodu 1 maja tego roku, w czasie obchodów jubileuszu 500-lecia powrotu Gdańska do Polski. Budowę zasiliły zbiórki pieniężne prowadzone na terenie Trójmiasta, między innymi przez Miejski Sopocki Komitet Budowy ZOO, który w tym celu 25 III 1954 roku zorganizował imprezę artystyczną w Grand Hotelu, oraz przez komitet z Gdyni, organizatora koncertu z 24 IV 1954. Z darowizn mieszkańców i marynarzy pozyskiwano zwierzęta (króliki, świnki morskie, sarny, lisy, węże, żółwie i krokodyle; podarowany w roku 1954 kajman szerokopyski żył jeszcze w 2009). Gdańska Miejska Rada Narodowa przydzieliła nieodpłatnie drzewo do budowy wybiegów, gdańska Izba Rzemieślnicza wykonała pozostałe prace związane z wybiegami, Gdańska Stocznia Remontowa wyremontowała instalację elektryczną i wodno-kanalizacyjną, Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacji dostarczyło 70 słupów do poprowadzenia linii energii elektrycznej, Stocznia Gdańska wykonała bramę wejściową, ogrodzenie klatek i ogrodzenie terenu, Stocznia Gdyńska wykonała klatki i dostarczyła siatkę ogrodzeniową, Gdańskie Zakłady Maszyn Elektrycznych naprawiły elektrownię wodną w Dolinie Krzaczastego Młyna, Gdańskie Zjednoczenie Elektromontaż wykonało instalację elektryczną, Gdańskie Zakłady Pasz i Wytwórnia Pasz zobowiązały się dostarczać paszę dla zwierząt.

Zgodnie z planem ogród otwarto 1 V 1954 roku. Początkowo został podporządkowany Zarządowi Zieleni Miejskiej. Od 15 V 1954 kierownikiem był Michał Massalski. 1 I 1957 ogród został przekształcony w samodzielną jednostkę (pod obecną nazwą). 3 I 1957 M. Massalski objął stanowisko dyrektora, pełniąc je do 30 IX 1981. W latach 50. i 60. XX wieku powstały trasy zwiedzania, drogi dojazdowe, wybiegi z małymi stawami dla zwierząt brodzących, większe wybiegi dla zwierząt kopytnych, baseny dla fok i pingwinów. W latach 80. XX wieku w zoo znajdowało się 176 gatunków i około 800 osobników. Systematycznie reorganizowany: w okresie 1999–2005 powstała małpiarnia, w 2003 ptaszarnia z herpetarium, 2001–2005 woliery i wybiegi dla niedźwiedzi, panter, rysi, serwali, tygrysów, wilków, żbików. Atrakcją dydaktyczną dla dzieci jest małe zoo. W 2008 roku na terenie 136 ha znajdowało się 212 gatunków, 1173 osobników: 77 gatunków ssaków, 94 – ptaków, 36 – gadów. Liczba odwiedzających rocznie: w 2007 – 320 tysięcy; w 2009 – 450 tysięcy osób. Dzięki naturalnemu położeniu (bogatej i zróżnicowanej rzeźbie terenu) Ogród posiada pierwszorzędne cechy do hodowli i ekspozycji zwierząt w otoczeniu naśladującym ich środowisko naturalne. Słynie z hodowli rzadko rozmnażających się w niewoli kondorów wielkich (1982–2007 odchowano 16 wyklutych piskląt), jest członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (EAZA), Europejskiego Stowarzyszenia Dydaktyków ZOO (IZE), Europejskiego Stowarzyszenia Lekarzy Weterynarii ZOO, od roku 2007 – Światowego Stowarzyszenia Ogrodów Zoologicznych i Akwariów (WAZA), zrzeszającego 200 najbardziej liczących się tego typu placówek na świecie. AK

Dyrektorzy Miejskiego Ogrodu Zoologicznego
1957–1981 Michał Massalski
1981–1987 Zbigniew Siewierski
1987–1990 Marek Grabowski
1991– Michał Targowski
AK
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii