MÖLNER REINHOLD

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >

REINHOLD MÖLNER (1530 Gdańsk – 15 V 1585 Gdańsk), burmistrz Gdańska. Syn Georga (1495 Gdańsk – 12 VII 1551 Gdańsk), ławnika Głównego Miasta (od 1531), rajcy (od 1537) i burgrabiego królewskiego w Gdańsku (w 1549), oraz Cathariny, wcześniej żony Hermana Giese, córki rajcy gdańskiego Reinholda Feldstete (zm. 24 XI 1529) po którym otrzymał swoje imię. Miał dziewięcioro rodzeństwa, w tym siostrę Cordulę, od 1554 żonę późniejszego burmistrza Gdańska Georga Kleefelda.

Od 1564 był ławnikiem Głównego Miasta, w 1565 mianowano go seniorem, przyznając mu mimo młodego wieku prymat w tym gremium. Od 1573 był rajcą, w tym samym roku sędzią, w 1575 i 1576 był kamlarzem. Od 1577 był burmistrzem. Urząd pierwszego burmistrza pełnił w 1578 i 1581, drugiego w 1577, 1580 i 1584, trzeciego w 1583, czwartego w 1579, 1582 i 1585. W 1582 był burgrabią królewskim w Gdańsku, z powodu długiej nieobecności w mieście, spowodowanej misjami dyplomatycznymi, musiał zaakceptować przejęcie tego urzędu przez Georga Rosenberga.

Po powołaniu do składu Ławy rychło znalazł się w gronie urzędników reprezentujących Gdańsk we wszelkich kwestiach spornych o charakterze politycznym i gospodarczym na forum sejmiku pruskiego i sejmów koronnych. W listopadzie–grudniu 1568 był w składzie delegacji gdańskiej wysłanej do Warszawy w celu złożenia królowi polskiemu Zygmuntowi II Augustowi wyjaśnień z powodu niewpuszczenia w mury miasta królewskiej Komisji Karnkowskiego. Król wyjaśnień nie przyjął i zażądał od Gdańska bezwarunkowego podporządkowania się swojej woli. 25 I 1569 znalazł się zatem w składzie delegacji, która pod kierownictwem jego szwagra, burmistrza Georga Kleefeldta, stawiła się na sejm w Lublinie by bronić się przed zarzutami o nieposłuszeństwo wobec króla, a jednocześnie zabiegać o utrzymanie autonomii miasta i Prus Królewskich. Wysłannicy Gdańska negocjowali również uwolnienie szwedzkich statków, zarekwirowanych przez królewskich kaperów. Po ogłoszeniu 16 III 1569 przez Zygmunta II Augusta zniesienia autonomii Prus Królewskich i nakazującego jej stanom włączyć się w sejmowe struktury Rzeczypospolitej, był członkiem delegacji gdańskiej, która 18 III 1569 złożyła suplikę, między innymi protestującej przeciwko tej drugiej – jak określano decyzję króla – inkorporacji. W wyniku oporu przedstawiciele Gdańska zostali zaaresztowani i postawieni przed sąd sejmowy. Król nie tylko wymusił przyjęcie postanowień o zniesieniu autonomii Prus Królewskich, ale w 1570 narzucił miastu również tzw. Konstytucję Karnkowskiego, ograniczające uprawnienia żeglugowe i samorządowe miasta. Dopiero wówczas uwięzieni delegaci powrócili do Gdańska.

Jesienią 1575, już jako rajca, z burmistrzem Constantinem Ferberem reprezentował Gdańsk na wolnej elekcji, wymuszonej ucieczką z Polski do Francji króla Henryka Walezego. Wysłannicy Gdańska oddali głos na cesarza Maksymiliana. W następstwie nieuznania królem wybranego przez większość elektorów Stefana Batorego, doszło do buntu i wojny Gdańska z tym władcą. Podczas oblężenia miasta zaliczał się do partii „wojennej”, nie obawiającej się siłowego rozwiązania konfliktu i kierował obroną miasta. Złamał bunt części gdańskich żołnierzy, nakazując aresztować wyrażającego się źle o Radzie Miejskiej oficera Mertena Hollanda. W czasie trwania konfliktu dwukrotnie, jako rajca a następnie (od 15 V 1577) już jako burmistrz, wybierany był do składu poselstw gdańskich do rozmów z przedstawicielami króla, kasztelanem gdańskim Janem Kostką oraz hetmanem Janem Zborowskim. Negocjacje nie przynosiły efektu, jednak Gdańsk zyskiwał na czasie. W rezultacie nierozstrzygniętej wojny doszło do kompromisu między stronami i przyjęcia miasta do łaski królewskiej (grudzień 1577).

W następnych latach kilkakrotnie posłował na dwór królewski do Krakowa i Warszawy, negocjując w 1581, 1582 i 1585 w najbardziej żywotnych interesach miasta, w tym w sprawie traktatu o cle palowym, rewidującego między innymi wysokość ceł narzuconą przez Konstytucje Karkowskiego. Gdańsk starał się także o przejęcie przywilejów w handlu z angielską Kompanią Wschodnią, które zyskał podczas wojny ze Stefanem Batorym kosztem gdańszczan Elbląg. Jego ostatnia bytność na dworze, w 1585, przyczyniła się do przyjęcia nowego traktatu o palowym (luty 1585), na mocy którego zniesiono szereg ograniczeń narzuconych wcześniej przez ustalenia Karnkowskiego.

Reprezentował Gdańsk na sejmikach i zjazdach pruskich, między innymi w sierpniu 1576 w Gniewie, we wrześniu 1578 w Chełmnie, w maju 1579 w Grudziądzu, w czerwcu 1579 w Chełmnie, we wrześniu i listopadzie 1579 w Grudziądzu, w maju 1580 w Malborku, w kwietniu 1581 w Grudziądzu, w maju i listopadzie 1582 w Malborku, we wrześniu 1582 w Toruniu. Pozostawał w kontaktach z wieloma ośrodkami i miastami hanzeatyckimi, między innymi w 1575 jako kamlarz przekazywał miastu Rewal kwotę nałożonej na Gdańsk kontrybucji w wysokości 400 talarów. W latach 1573–1575, jako rajca, odegrał także pewną rolę w ówczesnych sporach społeczno-religijnych w mieście, broniąc ortodoksji [[LUTERANIE | luterańskiej] i występując przeciwko społecznemu radykalizmowi grupy tzw. Dzieci Chrystusowych Kaspra Goebela, zyskujących aplauz pośród uboższych warstw ludności. Wystąpił wówczas jako rzecznik cechów, broniący ich spójności, ale też i tradycyjnej hierarchii społecznej. W 1579, już jako burmistrz, powołany został w związku z tym do specjalnej komisji wewnątrzmiejskiej, która miała zająć się reformą przedstawicielstwa cechowego. Działalność komisji nie przyniosła jednak efektów, on sam oskarżany był o torpedowanie jej prac.

Był właścicielem firmy kupieckiej zajmującej się handlem i interesami finansowymi na dużą skalę. Od 1571 dzierżawił należącą do opatów klasztoru cystersów w Oliwie wieś Strzyżę (Górną). W 1585 trzymał w dzierżawie wieś Stare Babki na Żuławach. Ustawiczne rozjazdy i aktywna działalność polityczna osłabiły jednak pozycję finansową rodziny i nie pozwoliły jej utrzymać się w szeregach patrycjatu w kolejnych pokoleniach.

14 II 1557 poślubił Annę (zm. 28 I 1582), córkę rajcy Głównego Miasta, Johanna Konnerta. Syn Reinhold po 1590 poślubił nieznaną bliżej Elisabeth, zmarł młodo (data śmierci nieznana), nie osiągnąwszy urzędniczych godności. Córka Elisabeth (24 IX 1559 – 1610, pochowana w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny) (NMP)) wyszła w 1584 za ławnika Friedricha Hüttfelda. Druga z córek, Catharina, poślubiła 24 III 1589 rajcę Waltera von Holtena i zmarła w 1615, przeżywszy męża o rok. SK

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii