KOŚCIÓŁ GARNIZONOWY ŚW. APOSTOŁÓW PIOTRA I PAWŁA

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Kościół garnizonowy św. Apostołów Piotra i Pawła, widok ze Wzgórza Zinglera, około 1905
Fasada główna: portal z rozetą i figurami apostołów św. Piotra i św. Pawła, 2010

KOŚCIÓŁ GARNIZONOWY ŚW. APOSTOŁÓW PIOTRA i PAWŁA, Wrzeszcz, ul. Sobótki 20 (Am Johannisberg). Zbudowany dla nowej parafii kościoła ewangelickiego pod wezwaniem Lutra (Lutherkirche) dla mieszkańców Wrzeszcza, należących wcześniej do parafii kościoła Bożego Ciała oraz dla żołnierzy tego wyznania stacjonujących w koszarach huzarów. Pierwszym pastorem, od 31 V 1896 roku, był Johannes Eduard Karl Lutze (25 III 1867 Berlin – 15 VIII 1940 Lange Brücke, Niemcy, po studiach teologicznych w Berlinie, święcenia otrzymał 30 VIII 1895, na emeryturze od 1 XI 1912, wyjechał z Gdańska). Jego staraniem wybudowano nowy kościół (Lutherkirche), poświęcony 6 X 1899, w stylu neogotyckim, według projektu Gotthilfa Ludwiga Möckela. Od strony południowej zbudował plebanię. Bryła kościoła ma dwie niesymetryczne nawy oraz krótkie, zamknięte prosto prezbiterium, obok którego zlokalizowano zakrystię w prostokątnym aneksie. W narożniku północno-zachodnim znajduje się wieża zegarowa na rzucie kwadratu z istniejącą przed II wojną światową kaplicą chrzcielną w przyziemiu, w narożu północno-wschodnim dwie cylindryczne klatki schodowe, prowadzące na emporę muzyczną. Nawa główna kryta jest dachem dwuspadowym, nad boczną znajdują się dachy dwuspadowe, poprzeczne. Fasada z portalem i wielką rozetą zwieńczono trójkątnym szczytem ożywionym ostrołukowymi blendami. Wieża o trzech kondygnacjach, ujęta w części dolnej skarpami, powyżej elewacje z trójdzielnymi, zamkniętymi półkoliście, przezroczami, ostatnia kondygnacja ażurowa. Wnętrze sklepione o charakterze salowym z emporą nad nawą boczną. Na wieży trzy dzwony (dwa zarekwirowano w czasie I wojny światowej, później odtworzone). Fasada z posągami patronów kościoła. Witraże w ścianie prezbiterium, przedstawiające sceny z życia Chrystusa, ufundowała cesarzowa Augusta Wiktoria, małżonka Wilhelma II. Od zachodu nawa boczna z umieszczoną nad nią emporą. Na chórze organy pneumatyczne elbląskiej firmy Terleckiego. Nie poniósł większych strat w roku 1945, przejęty i konsekrowany przez Kościół katolicki, z podtrzymaniem funkcji świątyni garnizonowej, ale już pod wezwaniem św. Piotra i Pawła (od figur obu świętych istniejących od początku nad głównym portalem). Stopniowo zmieniał się wystrój wewnętrzny. W kruchcie dawnej kaplicy chrzcielnej umieszczono obrazy Matki Bożej Królowej Aniołów i Najświętszego Serca Jezusowego, a także tablice upamiętniające ważne wydarzenia z historii Polski. W ołtarzu nawy bocznej obrazy o tematyce maryjnej. Do 1991 roku znajdował się na terenie parafii kościoła Najświętszego Serca Jezusowego we Wrzeszczu. Po 1993 personalna parafia wojskowa (w latach 1995–1998 proboszczem był ks. Franciszek Cybula, były kapelan prezydenta Lecha Wałęsy). 1 VII 2009 utworzono (nie zmieniając wezwania świątyni) parafię wojskowo-cywilną pod wezwaniem Matki Odkupiciela. SK

Pastorzy kościoła garnizonowego
św. Apostołów Piotra i Pawła
1896–1929 Johannes Eduard Karl Lutze
1930–1945 Paul Heck
MrGl
Proboszczowie kościoła garnizonowego
św. Apostołów Piotra i Pawła
30 VI 2009 – 11 IV 2010 ks. ppłk Krzysztof Karpiński
11 IV 2010 – 1 VII 2013 ks. płk Jan Wołyniec
1 VII 2013 – 1 VII 2019 ks. ppłk Sławomir Pałka
1 VII 2019 – ks. ppłk Władysław Okoń RED
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii