KOŚCIÓŁ CHRYSTUSA KRÓLA

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Budowa kościoła Chrystusa Króla doglądana przez ks. Franciszka Rogaczewskiego, fot. Roman Wyrobek, 1929
Kościół Chrystusa Króla, 1932
Kościół Chrystusa Króla, ołtarz główny, 1932
Dzwony kościoła Chrystusa Króla, ufundowane przez gdańską Polonię
Kościół Chrystusa Króla od strony frontowej
Kościół Chrystusa Króla od strony południowej
Kościół Chrystusa Króla od strony północnej

KOŚCIÓŁ CHRYSTUSA KRÓLA, ul. Rogaczewskiego 55 (Sandgrube), Piaskownia. 28 III 1928 roku, w celu budowy kościoła dla katolików Polaków w II Wolnym Mieście Gdańsku, za zgodą biskupa Edward O’Rourke, powołano Polskie Towarzystwo Budowy Kościoła Chrystusa Króla w Gdańsku. Prezesem został ks. Franciszkiem Rogaczewskim, 31 I 1930 mianowanym rektorem mającego powstać kościoła. Budowę sfinansowano ze składek gdańskiej Polonii. W latach 1931–1932 na terenie zniwelowanego Szańca Piaskowego ( fortyfikacje) wzniesiono według projektu Czesława Świałkowskiego dużą salę (35x15x6 m) z tymczasowym przeznaczeniem na kościół. Po wybudowaniu kościoła docelowego miała służyć jako miejsce imprez i zebrań. Zbudowano również przylegającą do sali plebanię. Do wybudowania kościoła docelowego, ze względu na napiętą sytuację w Gdańsku, nie doszło. Przewidywany jako kamień węgielny docelowego kościoła głaz narzutowy skradziono, odnalazł się w 1938, gdy posłużył jako kamień węgielny przy budowie Schroniska Młodzieżowego im. Paula Benekego na Biskupiej Górce.

Tymczasowy kościół poświęcił 30 X 1932 bp Edward O’Rourke. 1 VI 1935 mszą w kościele rozpoczął się V Walny Zjazd polskiej Ligi Morskiej i Rzecznej. W 1937 ustanowiono przy kościele personalną parafię polską; wobec sprzeciwu hitlerowskich władz Gdańska dekret o jej erygowaniu został zawieszony, a obiekt pozostał w granicach parafii przy kościele św. Józefa. 26 VI 1938 odbyło się w kościele uroczyste pożegnanie opuszczającego Gdańsk bp. Edwarda O’Rourke. W 1939 kościół odebrano Polakom i przekazano przeniesionym z Wrzeszcza pallotynom. W 1940 otrzymał 22-głosowe organy. W 1945 roku niemieckich zakonników zastąpili polscy, a do kościoła, ze względu na zniszczenie świątyni głównej (kościół św. Józefa), przeniesiono ośrodek parafii. Pallotyni działali tu do 1949, następnie ustanowiono świeckich proboszczów.

Próba wywiezienia przez pallotynów kościelnych organów i ufundowanych przez gdańską Polonię ołtarzy, drogi krzyżowej i innych parametrów spotkała się z głośnym protestem byłych działaczy polonijnych. Z inicjatywy Tadeusza Tylewskiego, Kazimierza Banaś-Purwina, Wojciecha Jedwabskiego i Augustyna Perszona zorganizowano 21 IX 1949 w budynku Teatrze Wybrzeże ( Opera Bałtycka) protestujące zgromadzenie parafian i byłych członków Polonii związanych z kościołem św. Stanisława Biskupa Męczennika. Decyzją Urzędu Wojewódzkiego organy kościoła pozostały na miejscu.

W latach 1958–1971 proboszczem był późniejszy bp sufragan Kazimierz Kluz. W 1971 z obrębu parafii wyłączono kościół św. Józefa (jako rektorski zgromadzenia pallotynów), formalnie jednak nazwę parafii na Chrystusa Króla zmieniono dopiero w roku 1989. Granice parafii były wielokrotnie modyfikowane, poprzez wyłączenie z jej obszaru w 1971 parafii przy kościele św. Brygidy, w 1985 parafii przy kościele Matki Boskiej Częstochowskiej, w 2002 parafii przy kościele św. Teresy od Dzieciątka Jezus. Obecnie obejmuje głównie rejon Nowych Ogrodów i Biskupiej Górki; w 2006 roku liczyła około 8 tysięcy wiernych. Na terenie parafii znajduje się dom sióstr pallotynek. Kościół ma kształt nietypowy dla świątyni, w formie wielkiej hali na planie prostokąta, bez wież i innych charakterystycznych elementów architektonicznych. W nawie i prezbiterium witraże (2001–2003), nad głównym wejściem od strony południowo-zachodniej mozaika przedstawiająca Chrystusa Króla. W ołtarzu głównym przedwojenna rzeźba z piaskowca, również poświęcona Chrystusowi. W ołtarzach bocznych stylizowane na gotyk figury Matki Bożej i św. Józefa. Przy parafii działa wiele stowarzyszeń i organizacji kościelnych. Chór parafialny nawiązuje do tradycji przedwojennego chóru Lutnia-Cecylia.SK

Proboszczowie kościoła Chrystusa Króla
1930–1938 ks. Franciszek Rogaczewski (proboszcz tytularny)
1939–1945 ks. Romuald Laque SAC
1945–1947 ks. Aleksander Wiśniewski SAC (administrator)
1947–1949 ks. Józef Żyto SAC (administrator)
1949 ks. Władysław Zbłowski SAC (administrator)
1949–1955 ks. Zygmunt Badowski (administrator)
1955–1957 ks. Roman Siudek (administrator)
1957–1958 ks. Alfons Ptak OMI (administrator)
1958–1972 ks. Kazimierz Kluz
1972–2009 ks. Kazimierz Szwabe (do 1976 administrator)
2009–2012 ks. Piotr Żynda
2012 ks. Jacek Michalak
2012– ks. Bartłomiej Stark
AGK
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii