KINO LENINGRAD

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Wejście do kina Leningrad z ul. Długiej, 1959
Hol kina Leningrad
Widownia kina Leningrad

KINO LENINGRAD (w latach 1993–2015 Neptun), ul. Długa 57, w miejscu kina z okresu II Wolnego Miasta Gdańska Tobis-Palast, częściowo zniszczonego w 1945 roku (pozostała dawna konstrukcja żelbetowa, co pozwoliło na szybkie jego odbudowanie). Hol i poczekalnie kina zdobiły sgraffita Jacka Żuławskiego, przedstawiające panoramę Gdańska, fasadę budynku – Romana Madejskiego z zespołem. Zachodnia zewnętrzna ściana kina, od strony ul. Lektykarskiej, była ozdobiona abstrakcyjną mozaiką autorstwa Anny Fiszer o powierzchni 600 m². Wejście do kina znajdowało się od ul. Długiej, wyjście z parteru od ul. Kaletniczej, z balkonu – od ul. Piwnej. Otwarte 3 XI 1953 roku, w latach 1953–1993 działało pod nazwą Leningrad, od 1993 pod nazwą Neptun. Od początku działalności podlegało państwowej instytucji dystrybuującej filmy i zarządzającej kinami na Pomorzu Neptun Film (i jej prawnym poprzedniczkom); od niej otrzymywało prezentowane na ekranie filmy. Sala kina była – przez cały okres istnienia – największą tego typu pojedynczą salą w Polsce (1100–1202 miejsca; wraz z istniejącymi na tej parceli kinami Kameralne i Helikon tworzyła największy na Pomorzu zespół kin). Leningrad był kinem premierowym, należącym do najwyższej kategorii kin zeroekranowych. W lutym 1961 roku (przy okazji remontu) został przystosowany do projekcji filmów panoramicznych (scenę przesunięto o metr do przodu i zbudowano specjalne obramowanie ekranu).

Odbywała się w nim większość pomorskich premier filmowych, tu także organizowane były niektóre premiery ogólnopolskie oraz uroczyste pokazy filmów o tematyce związanej z Pomorzem. Na tego typu seansach obecni byli z reguły twórcy i aktorzy. Z ważniejszych premier i pokazów wymienić można filmy: Wolne miasto oraz Westerplatte (reżyseria Stanisław Różewicz), Orzeł (reżyseria Leonard Buczkowski), Blaszany bębenek, Dziewiąty dzień (reżyseria Volker Schlöndorff), Robotnicy ’80 (reżyseria Andrzej Zajączkowski i Andrzej Chodakowski), Panienka z okienka (reżyseria Maria Kaniewska), Piraci (reżyseria Roman Polański), Sophie Scholl – ostatnie dni (reżyseria Marc Rothemund), Wróżby kumaka (reżyseria Robert Gliński), Romeo, Julia i ciemność (reżyseria Jirí Weiss). Leningrad gościł również twórców filmowych i aktorów, polskich i zagranicznych – między innymi V. Schlöndorffa, Andrzeja Wajdę, Krzysztofa Kieślowskiego, Alana Parkera, Tony’ego Palmera, Jeana-Jacques’a Beineix, Piotra Dumałę, Bogusława Lindę. Specjalnymi gośćmi byli również Günter Grass oraz członkowie polskiego episkopatu; od początku był miejscem ożywionej działalności propagującej kulturę filmową. Z ważniejszych imprez filmowych należy wymienić: Polskie Debiuty Filmowe (1971–1974), Konfrontacje – przegląd filmów świata (1974–1993), imprezy ukazujące dorobek kinowy poszczególnych państw Europy i innych kontynentów, różnego rodzaju tematyczne przeglądy filmów, przeglądy twórczości reżyserów polskich i zagranicznych. W latach 1974–1986 (z przerwą na 1982–1983 z powodu stanu wojennego) w kinie Leningrad odbywały się projekcje w ramach Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych (a w latach późniejszych repliki filmów konkursowych).

W roku 1955 na tej samej parceli powstało kino Kameralne na 130 miejsc (na I piętrze, nad Leningradem), a w 1984 na kolejnej kondygnacji – kino Helikon (70 miejsc). W 1983 roku uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku utworzono Gdańskie Centrum Kultury Filmowej (GCKF), które swą działalność zainaugurowało 26 I 1984 roku. W skład GCKF weszły kina Kameralne i Helikon. GCKF było jedną z wojewódzkich placówek Zarządu Kin Studyjnych w Warszawie. Od momentu powstania GCKF działalność kulturotwórcza Leningradu wzrosła (pomimo braku formalnego połączenia wszystkich trzech kin). Corocznie organizowano tu kilka dużych imprez filmowych, zróżnicowanych tematycznie, był między innymi jedną z instytucji zaangażowanych w organizację Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy o Filmie. W roku 2001 w miejsce GCKF powstało Gdańskie Centrum Filmowe, należące do Sieci Kin Studyjnych oraz do sieci Europa Cinemas. Od tego momentu trzy sale mieszczące się przy ul. Długiej 57 zostały formalnie połączone. Od 1993, już pod nazwą Neptun i pozostając własnością spółki Neptun Film, kino nawiązało współpracę z prywatnymi firmami dystrybuującymi filmy (pierwszą było ITI). W 2005 roku wraz z kinami Kameralne i Helikon (jako części spółki Neptun Film) zostało sprzedane brytyjskiej spółce Capital Park, która zamierzała postawić tu hotel. Ostatni seans (Do widzenia, do jutra Janusza Morgensterna) odbył się 31 maja 2015 roku. W lutym 2016 zdemontowano mozaikę Anny Fiszer (po akcji internautów apelujących o jej zachowanie) i zdeponowano ją w składnicy konserwatorskiej w bastionie św. Gertrudy. Budynek wyburzono (5 IV – 10 V 2016), pozostawiając tylko fasady od ul. Długiej i Piwnej. PKR

Zob. też Kina

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii