KABRUN JAKOB

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Jakob Kabrun
Dwór w Młyniskach koło Gdańska, ze zbiorów Jacoba Kabruna, około 1800
Teatr Miejski na Targu Węglowym, około 1895

JAKOB KABRUN (9 I 1759 Gdańsk – 24 X 1814 Gdańsk), kupiec. Pochodził z rodziny szkockiej, od końca XVI wieku osiadłej w Gdańsku (pierwszy w 1575: Michael Kormbun). Syn kupca Jakoba (11 VI 1723 Gdańsk – 4 IV 1796 Gdańsk), właściciela rafinerii cukru trzcinowego i eksportera zboża oraz drewna. Zawodu uczył się w firmie ojca, następnie był pracownikiem angielskiej firmy William Josua und James Kenworthy, działającej w Gdańsku, zajmującej się głównie hurtowym handlem zbożem. Z jej ramienia w latach 1785–1786 odbył podróż do Holandii i Anglii. Po powrocie do Gdańska po 1790 przejął firmę, w której pracował. W 1803 roku sprowadził z Niemiec do Gdańska tkaczy adamaszku, którzy wykonywali zyskowną produkcję towaru dla jego firmy. W roku 1808 właściciel statków handl. „Britannia” (pojemność 330 łasztów) i „Caledonia” (320 łasztów), o łącznej pojemności około 1500 ton. Zyskowne operacje handlowe pozwoliły mu na zgromadzenie kolekcji obrazów i sztychów z XVII i XVIII wieku. W 1799 zainicjował i w części sfinansował (1799–1801) powstanie nowego budynku Teatru Miejskiego. W 1810 roku pełnił funkcję konsula Saksonii i Księstwa Warszawskiego w Gdańsku. W czasie wizyty w Gdańsku Napoleona Bonaparte był członkiem delegacji gdańskiego kupiectwa, która 1 VI 1807 w domu jego szwagra Corneliusa van Almondego przy Langgarten 47 (Długie Ogrody) bezskutecznie prosiła cesarza o zmniejszenie narzuconej na miasto, rujnującej gospodarkę kontrybucji. Okres oblężenia miasta przez wojska rosyjsko-pruskie w roku 1813 spędził w Elblągu, poniósł straty materialne w związku z pożarem spichlerzy na Spichlerzach (Wyspie Spichrzów) oraz blokadą kontynentalną, która wstrzymała opłacalny dla Gdańska eksport zboża do Anglii. W 1791 właściciel domu przy Brotbänkengasse 672 (ul. Chlebnicka 17). W latach 1797–1814 mieszkał we własnej kamienicy przy Langgasse 9 (ul. Długa), kantor firmy znajdował się pod nr. 41. Bezdzietny w dwóch małżeństwach (pierwszy – od 6 IX 1791 z Marią van Almonde, ur. 7 IX 1766 Gdańsk – pochowaną 30 I 1794 Gdańsk, drugi – od 1798 z Henriettą Lawinią Wagenfeldt), miał naturalnych synów Carla (17 XII 1805 Gdańsk – 24 II 1835 Westfalia; Towarzystwo Pokoju) i Augusta (7 VIII 1807 Gdańsk – 24 X 1878 Lipsk). Otrzymali oni zabezpieczenie materialne, mieszkali i działali poza Gdańskiem, zgodnie z obowiązującym wówczas prawem nie mogli być dziedzicami majątku ojca. Z powodu wcześniejszej śmierci bratanka Heinricha (około 1786–1812), syna Andreasa, przed śmiercią ofiarował swoje zbiory Gdańskowi (z ramienia miasta porządkował je Johann Adam Breysig). Według inwentarza z roku 1856 kolekcja liczyła m.in. 349 obrazów, 1950 akwarel i rysunków, 10 883 miedzioryty. Przechowywane początkowo w kościele św. Jakuba, stanowiły podstawową część zbiorów otwartego w 1873 Muzeum Miejskiego. W Polskiej Akademii Nauk Bibliotece Gdańskiej znajdują się jego zbiory, liczące w roku 1821 – 2764 książki i 93 mapy. Zapisał 100 tysięcy talarów na utworzenie w Gdańsku i utrzymanie Akademii Handlowej. Ojcowskie zapisy uzupełnił syn August, który ofiarował Gdańskowi własną kolekcję 52 obrazów malarzy europejskich z przełomu XVIII/XIX wieku, zbiór sztychów, a Akademii Handlowej – 9 tysięcy marek. MrGl

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii