JASIEŃ

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >

JASIEŃ (1284 Gnanowo, 1289 Ninechow, 1402 Nynykaw, 1438 Nynnekow, 1509 Nynkow, Nynkowo, następnie m.in. 1615 Nenkaw, 1665 Nenkowy, od 1790 Nenkau, od 1954 Jasień), dzielnica Gdańska (( administracyjny podział). Według Statutu Rady Dzielnicy z 24 IV 2014 roku granicę dzielnicy: „stanowi Potok Kozacki od granicy administracyjnej miasta do zbiornika retencyjnego. Za zbiornikiem na północ do skrzyżowania ul. Jabłoniowej z Warszawską, następnie z Kartuską i dalej na północ przez ogródki działkowe Zabornia do Potoku Siedleckiego. Potokiem Siedlickim dochodzi do południowego skraju Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego i tam, przez las, w kierunku północno-zachodnim zmierza do Potoku Strzyży. Dalej granicę stanowi Potok Strzyża aż do Zachodniej Obwodnicy Trójmiasta, która stanowi granicę aż do ul. Stężyckiej. Następnie biegnie granicą administracyjną miasta do Potoku Kozackiego”.

Wieś w 1284 roku nadana przez Mściwoja II rycerzowi Piotrowi, synowi cześnika gdańskiego Glabuny, wnukowi wojewody gdańskiego Wajsyla (z rodziny emigrantów pruskich uchodzących na Pomorze Gdańskie przed Krzyżakami). Skonfiskowana po roku 1285 przez Mściwoja II za bunt stryja Piotra, Żywana, następnie (po 1308) wieś krzyżacka, w latach 1400–1438 liczyła około 480 ha, miała karczmę. Po wojnie trzynastoletniej królewszczyzna. W 1475 osiem łanów ziemi nabyły pokutnice, utraciły je przed 1570, kiedy wieś liczyła około 540 ha. Inne grunta puszczane były w dzierżawę, do 1509 roku dziewięć łanów trzymał tu późniejszy burmistrz Peter Behme, który za zgodą króla ustąpił je kasztelanowi elbląskiemu Janowi Wulkowskiemu. Wieś z folwarkiem od około 1570 roku była w rękach Tomasza Sokołowskiego. W 1600 Maciej Konopacki, podkomorzy chełmiński, wystawił przywilej potwierdzający własność położonej tu karczmy Hanusowi Szacha-Dembowskiemu. Od roku 1648 należała do dóbr królewskich Kiełpino. Na przełomie XVI i XVII wieku w dzierżawie u kupca gdańskiego Daniela Falckego (zm. 1606), ojca gdańskiego burmistrza tego samego imienia. W 1664 folwark, obejmujący dwór, stodołę, browar oraz cztery chałupy, dzierżawiony przez Engliego Szulcowa. W 1704 roku dobra nabył późniejszy ławnik ziemi tczewskiej i sędzia ziemi puckiej Franciszek Jan Jasieński (Jasiński), pod koniec XVIII wieku wykupił je Feliks Łebiński z Warcza, który założył okazały kompleks dworsko-parkowy. W latach 1792–1794 właścicielem był Ksawery Łoziński. Od lipca 1807 w granicach I Wolnego Miasta Gdańska. W początku XIX wieku własność Nathanaela Berendta, 1834 majątek przeszedł w posiadanie Stanislausa Karla Gralatha, od 1835 własność kapitana Gustawa Pustara, następnie ponownie w rękach Gralathów. W roku 1869 zamieszkiwało go 270 osób (211 katolików, 55 ewangelików i 4 menonitów). W 1871 istniał folwark oraz 23 zagrody, mieszkało 261 osób (218 katolików, 35 ewangelików oraz 8 menonitów; 121 mężczyzn).

Od 1874 roku Nenkau wchodziło w obręb powiatu gdańskiego jako obszar dworski w okręgu urzędowym Kiełpino. W 1880 w obrębie Nenkau znajdowały się karczma, cegielnie, 20 zagród, mieszkało 270 osób (211 katolików, 55 ewangelików oraz 4 menonitów). W roku 1891 grunty majątku, którego właścicielem był Edward Maquet, liczyły 440 ha, funkcjonowała cegielnia. W 1912 Nenkau zamieszkiwały 234 osoby (148 Kaszubów wyznania katolickiego, 86 Niemców, w tym 52 ewangelików). Po I wojnie światowej obszar dworski należał do II Wolnego Miasta Gdańska, mieszkało tu 199 (1923) i 210 (1924) osób, istniał folwark z dworkiem i parkiem, funkcjonowały kuźnia, szkoła i rzeźnia.

Po II wojnie światowej zmieniono nazwę na Nenkowo, wieś zasiedlili napływowi Kaszubi i górale. W roku 1951 wieś gromadzka gminy Łostowice w powiecie gdańskim, w 1954 wieś gromadzka powiatu gdańskiego, włączona w granice administracyjne Gdańska 1 I 1973. Nadana w 1954 nazwa Jasień nawiązuje do nazwiska byłego właściciela F.J. Jasieńskiego. W 1979 roku bp Lech Kaczmarek erygował nową parafię pod wezwaniem bł. Doroty z Mątów ( kościół bł. Doroty z Mątów). W latach 1991–1998 na wykupionych gruntach rolniczych rozpoczęto budowę osiedla mieszkaniowego Jasień, następnie osiedla Kryształowe. Niektóre ulice noszą imiona wywodzące się z legend kaszubskich: rycerza Blizbora, Pólnicy, księżniczki Damroki, Kraśniąt, Stolema. Od 1996 wydawany jest miesięcznik osiedlowy „Dzwonek Jasieński”. W roku 2000 przeprowadzono rewaloryzację parku przy ul. Zwierzynieckiej. Od 2001 funkcjonuje Szkoła Podstawowa nr 85 im. Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego oraz Gimnazjum nr 48 im. Lecha Bądkowskiego. Zespół dworsko-pałacowy przy ul. Zwierzynieckiej obecnie zajmuje powierzchnię około 2 ha. Zachowany budynek dworu jest murowany z cegły, pochodzi z 1. połowy XIX wieku. Do Jasienia zalicza się dawne przysiółki Nynkowska Góra (Nenkauerberg) w okolicy ul. Żołędziowej oraz Nynkowska Cegielnia (Nenkauer Ziegelei) w pobliżu ul. Leszczynowej i Jeziornej. Na potrzeby powstającego od roku 1980 osiedla Karczemki (w dzielnicy Kokoszki) przekazano obszar na zachodzie zwany Karczemki Nynkowskie. Od 1992 osiedle w dzielnicy Chełm (i Gdańsk Południe), od 11 I 2011 samodzielna jednostka pomocnicza w administracyjnym podziale Gdańska (o statusie osiedla), od 2013 w randze dzielnicy.

1 IX 2018 przy ul. Lawendowe Wzgórze 1 otwarto publiczne przedszkole nr 68 (dziesięć oddziałów, 250 miejsc dla dzieci w wieku 3-6 lat). JH

Ulice Jasienia
Ulica Początek obowiązywania nazwy Uwagi
Borsucza od 30 III 1976
Brzoskwiniowa od 30 III 1976
Cyprysowa od 30 III 1976
Władysława Czermińskiego od 26 VIII 2004 upamiętnia porucznika Armii Krajowej, dowódcę oddziału partyzanckiego na Wołyniu (1910–1995)
Damroki od 24 XI 1992
Alfonsa Flisykowskiego od 25 III 2004
Aleksandry Gabrysiak od 22 II 2001 upamiętnia lekarkę i społeczniczkę (1942–1993, zmarła tragicznie),
wcześniej, od 28 XII 2000 do 25 I 2001, jej imię nosiła ul. Wronia w Aniołkach
Garczyńska od 30 VI 1976
Goska od 22 XII 2011 nazwa nawiązuje do kaszubskiego odpowiednika Neptuna
Goszyńska od 30 VI 1976
Gronostajowa od 30 III 1976
al. Kazimierza Jagiellończyka od 27 IX 2007 Obwodnice. Zachodnia Obwodnica Trójmiasta
Konrada Guderskiego od 25 III 2004 od nr. 60 do końca
Jabłoniowa od 30 III 1976
Jasieńska od 20 XI 1975
Jaworowa od 12 I 1995
Tadeusza Jasińskiego od 27 VIII 2009 upamiętnia chłopca, który zginął podczas obrony Grodna przed Armią Czerwoną w 1939 roku (1926–1939)
Jeziorowa od 30 III 1976
Kartuska od nr. 330 do 434 C, parzyste,
od nr. 325 do 395, nieparzyste
Kraśnięta od 24 XI 1992 nazwa nawiązuje do regionalnego określenia krasnoludka, gnoma
Kuszników od 30 III 1976
Kazimierza Leskiego od 25 III 2004 upamiętnia inżyniera-mechanika, wynalazcę, żołnierza AK i powstańca warszawskiego (1912–2000)
Lawendowe Wzgórze od 24 V 2914
Leszczynowa od 30 III 1976
Limbowa od 12 I 1995
Lubowidzka od 30 VI 1976
Łosia od 30 III 1976
Łowców od 30 III 1976
Marzeń od 29 V 2003
Miłosna od 19 VI 1977
Morelowa od 27 V 2010
Oliwkowa od 29 V 2003
Orzechowa od 30 III 1976
Mariana Osińskiego od 28 VI 2018 upamiętnia profesora architektury Politechniki Gdańskiej (1883–1974)
Ostrzycka od 30 VI 1976
płk Jana Pałubickiego od 23 V 2013 upamiętnia działacza konspiracji niepodległościowej, komendanta Okręgu Pomorze AK (1897–1983)
Mariana Pelczara od 28 X 2010
Połczyńska od 22 IV 2013
Pomyślna od 24 VI 1999
Potęgowska od 30 VI 1976
Pólnicy od 24 XI 1992 nazwa nawiązuje do określenia, które wywodzi się z mitologii kaszubskiej,
oznacza dziewczynę objeżdżającą pola i rozkochującą w sobie mężczyzn
Przyjazna od 24 VI 1999
Przytulna od 19 IV 1977
Przywidzka od 30 VI 1976
Rekowska od 30 VI 1976
Remusa od 24 XI 1992
rondo Jacka Kuronia od 29 XI 2007 upamiętnia polityka, działacza opozycji demokratycznej i współzałożyciela KOR (1934–2004)
Rycerza Blizbora od 26 X 1993 wcześniej, od 24 XI 1992, Prutka,
nazwa nawiązuje do postaci z legend kaszubskich
Rysia od 30 III 1976
Serdeczna od 19 VI 1997
Stężycka od 30 VI 1976
Stolema od 24 XI 1992 od nr. 20 do końca,
w mitologii kaszubskiej stolem to określenie olbrzyma
Sympatyczna od 19 VI 1997
Szczęśliwa od 19 IV 1977
Szczytników od 30 III 1976
Szynszylowa od 30 I 1997
Świstaka od 17 XII 2012
Taneczna od 19 VI 1997
Turzycowa od 30 VI 1976
Eugeniusza Węgrzyna od 28 X 2010 upamiętnia zmarłego w 2003 roku polityka i wiceprzewodniczącego klubu SLD, radnego Miasta Gdańska
Włóczników od 30 III 1976
Zwierzyniecka od 30 III 1976
Źródlana od 30 III 1976
Żołędziowa od 30 III 1976 skreślona z listy ulic Gdańska 24 XI 1992,
łączyła ul. Jasieńską z ul. Jeziorową
Życzliwa od 25 VI 2009
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii