HOLTEN ARNOLD von

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Herb rodowy Arnolda von Holtena

ARNOLD von HOLTEN (13 VI 1561 Gdańsk – 26 X 1629 Gdańsk), burmistrz Gdańska. Syn Arnolda von Holtena (van Holdena), przybyłego z Niderlandów kupca wyznania kalwińskiego, oraz Elisabeth, córki burmistrza Johanna Stuttego.

Od marca 1581 roku uczeń Gimnazjum Akademickiego. Od 1596 był ławnikiem, seniorem tego kolegium w latach 1603-1605, od 1606 był rajcą, w 1609 sędzią, w 1612–1617 sprawował funkcję kamlarza. Od 1617 był burmistrzem. Urząd pierwszego burmistrza pełnił w 1618, 1622 i 1626, drugiego w 1617, 1621, 1625 i 1629, trzeciego w 1620 i 1624, czwartego w 1619, 1623, 1627 i 1628. W 1615, 1619 i 1624 był burgrabią królewskim w Gdańsku→ burgrabim królewskim w Gdańsku. W latach 1617–1626 był protoscholarą, od 1626 także inspektorem kancelarii i archiwum Rady Miejskiej, w 1626–1629 zarządcą posiadłości wiejskich miasta na Żuławach Gdańskich.

W lipcu 1623, po zakończeniu wizyty w Gdańsku króla polskiego Zygmunta III, wspólnie z burmistrzem Ernestem Kerlem oraz rajcą Adrianem von der Lindem prowadził złożoną z trzech szwadronów jazdy honorową eskortę, odprowadzając króla i jego rodzinę do Pruszcza Gdańskiego. Latem 1626, w obliczu bezpośredniego zagrożenia miasta przez wojska szwedzkie operujące w pobliżu Gdańska, zręcznie kierował gdańską dyplomacją, stanowczo opierając się żądaniom króla szwedzkiego poczynienia znacznych koncesji na jego rzecz w nadmotławskim porcie (w tym usunięcia okrętów polskich). Ostatecznie musiał podjąć trudną decyzję o zerwaniu rokowań ze Szwedami mając przy tym świadomość, że będzie to skutkowało blokadą morską Gdańska i oblężeniem miasta przez wojska szwedzkie.

W okresie pierwszej wojny polsko-szwedzkiej z lat 1626–1629, gdy sprawował urząd administratora Żuław Gdańskich, z dużą energią zaangażował się w usprawnienie organizacji szarwarków chłopskich na rzecz miasta, wykorzystując darmową siłę roboczą (głównie podwody) do pilnych prac przy wzmacnianiu i rozbudowie fortyfikacji miejskich, co było niezwykle ważne w obliczu zagrożenia Gdańska przez wojska szwedzkie.

W 1627 był przewodniczącym delegacji gdańskiej wysłanej na sejm walny do Warszawy w celu omówienia bieżących spraw politycznych w związku z polsko-szwedzkim konfliktem zbrojnym. Od 1 IX 1629, mimo trapiącej go choroby, przewodził poselstwu gdańskiemu podczas wieńczących pierwszą wojnę polsko-szwedzką pertraktacji rozejmowych w Starym Targu (Altmarku). Delegacja gdańska nie odgrywała podczas rokowań istotnej roli politycznej, jednak sama jej obecność i mediacja podkreślały rolę Gdańska w międzynarodowej polityce, a także przynosiły prestiż samemu burmistrzowi.

Prawdopodobnie to on (wraz z burmistrzem Bartholomäusem Schachmannem) ustalał koncepcję ikonograficzną przeznaczonego do Dworu Artusa obrazu Orfeusz wśród zwierząt, namalowanego w 1596 przez Hansa Vredemana de Vries. Posiadał w swoich zbiorach między innymi portrety Marcina Lutra i Filipa Melanchtona autorstwa najprawdopodobniej Lucasa Cranacha (albo jego warsztatu). Posiadał również bogaty księgozbiór oraz zbiór starożytności i numizmatów.

W działalności kupieckiej koncentrował się na handlu morskim, w którym lokował większość swoich kapitałów. Dzierżawił od miasta papiernię (młyn papierniczy) na Starym Mieście. W latach 1606–1608 odbył podróż po Włoszech i Hiszpanii jako członek delegacji miast hanzeatyckich starającej się o nawiązanie stosunków handlowych z miastami włoskimi i hiszpańskimi. Najważniejsze wydarzenia z podróży spisał w dzienniku. Co najmniej od końca XVI wieku był właścicielem kamienicy przy Langgasse 31 (ul. Długa). W jego posiadaniu znajdowała się także rodzinna kamienica przy tej samej ulicy pod nr 22, gdzie podczas piątego i ostatniego pobytu w Gdańsku króla polskiego Zygmunta III w 1598 udzielił monarsze gościny.

Po raz pierwszy ożenił się 12 II 1595 z Cathariną z domu Schultz (wdową po Heinrichu Sparenbergu), po raz drugi 25 II 1613 z Elisabeth, córką burmistrza Constantina Giesego. Z obu związków doczekał się jedenaściorga dzieci. Pierwsza żona wraz z sześciorgiem dzieci padły ofiarą epidemii dżumy w 1611, z drugiego małżeństwa przeżyło tylko dwoje dzieci, córka Elisabeth, której drugim mężem był burmistrz Friedrich Ehler, oraz syn Carl, który zmarł bezdzietnie i na którym gdańska rodzina von Holtenów wymarła w linii męskiej. Pochowany 30 X 1629 w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. DK

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii