HACKI MICHAŁ ANTONI

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Michał Antoni Hacki, wizerunek z Galerii Opatów w Wielkim Refektarzu klasztoru cystersów
w Oliwie

MICHAŁ ANTONI HACKI (Hagi; około 1620 Chojnice – 4 III 1703 Oliwa), opat oliwski. Syn mieszczanina z Chojnic Jana Piotra Hacke (zm. 1656) i Barbary, córki gdańskiego malarza Hermana Hana, starszy brat Jana Franciszka Hackiego. Na chrzcie otrzymał imię Antoni, imię Michał przyjął w zakonie. Po ukończeniu szkoły jezuickiej w Chojnicach przez 4 lata przebywał w Kolegium Jezuitów w Braniewie. W roku 1644 wstąpił do klasztoru cystersów w Oliwie, 14 X 1646 złożył profesję. W 1647 wysłany na studia teologiczne do Braniewa, gdzie prawdopodobnie studiował też muzykę (przypisuje się mu kompozycję Gloria in excelsis Deo). W 1655, w obliczu wojny polsko-szwedzkiej, wraz z czterema innymi zakonnikami oliwskimi został wysłany drogą morską do Belgii, 11 III 1656 w katedrze w Antwerpii przyjął święcenia kapłańskie. Następnie studiował w Rzymie, gdzie uzyskał doktorat i gdzie 16 II 1663 dekretem papieża Aleksandra VII został powołany na notariusza i sędziego duchownego polskiej i pruskiej prowincji cysterskiej. W latach 1665–1673 był kapelanem byłej szwedzkiej królowej Krystyny (w chwili objęcia przez Hackiego tego urzędu przebywającej w Rzymie), sprawował przy niej świecki urząd tzw. jałmużnika królewskiego (odpowiedzialnego za wspieranie ubogich), z rekomendacji królowej został opatem tytularnym opactwa w Kołbaczu na Pomorzu Zachodnim (godność honorowa, opactwo w Kołbaczu zlikwidowano w połowie XVI wieku). W 1668 roku był orędownikiem wyboru Krystyny na królową Polski. W 1672 brał udział w cysterskiej kapitule generalnej w Citeaux jako reprezentant prowincji polskich i pruskich, wniósł podczas niej sprawę wszczęcia procesu beatyfikacyjnego opata oliwskiego Adama Trebnica, zmarłego w 1630 w opinii świętości. W latach 1674–1683 był tajnym sekretarzem króla polskiego Jana III Sobieskiego (oficjalnie pełnił urząd ochmistrza paziów na dworze królewskim), współtwórcą siatki kontrwywiadowczej, która między innymi wykryła w 1681 francusko-brandenburski spisek przeciw królowi, a także zdemaskowała antykrólewską działalność podskarbiego Jana Andrzeja Morsztyna (który w roku 1683 uciekł do Francji). Zajmował się na przykład rozszyfrowywaniem korespondencji ambasady francuskiej w Warszawie. Korespondencja ta przechodziła przez Gdańsk i była otwierana przez dyrektora poczty w Gdańsku. W roku 1683 był z królem pod Wiedniem; po bitwie z Turkami wysłany z poufną misją do cesarza Leopolda i w sprawie planów małżeńskich królewicza Jakuba Sobieskiego z córką cesarza. Równolegle zarządzał opactwem w Oliwie, od 1680 jako koadiutor opata, od 14 XII 1683 wolą króla jako opat oliwski, mimo protestów stanów pruskich (opatem mógł zostać tylko szlachcic). Ufundował część barokowego wyposażenia klasztoru i kościoła (zwłaszcza ołtarz główny). Rozbudował klasztorną drukarnię, która za jego życia stała się liczącą oficyną, uzyskał dla klasztoru fragmenty relikwii św. Oliwy, znajdujące się w Anagni (Włochy). W roku 1685 mianowany przez króla komisarzem gdańskiej i elbląskiej komory celnej. W latach 1692–1695 oficjał gdański i pomorski. W 1696 oskarżony przez Francuzów o próbę otrucia umierającego Jana III Sobieskiego. W 1697 udzielił w dobrach klasztornych gościny kandydatowi do korony polskiej Ludwikowi Bourbonowi księciu Conti (konkurentowi Augusta II do korony, pokonanemu pod Oliwą 9 XI 1697 przez wojska polskie i saskie). AK

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii