GIMNAZJUM MIEJSKIE

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Albert Juchanowitz, Franz Bils, Gimnazjum Miejskie, 1838
Gimnazjum Miejskie, lata 80. XIX wieku
Budynek Gimnazjum Miejskiego, 1893
Gimnazjum Miejskie, 1924
Sztandar Gimnazjum Miejskiego, 1933
Grono pedagogiczne, 1913.
Rząd górny, stoją od lewej: Siegfried Rühle (pracował w latach 1913–1915), Oswald Bethe (1908–1928), Joseph Grundmann (1911–1926), Kurt Schweiger (1907–1945), Otto Riedel (1911–1945), Oscar Janzen (1911–1914), Johannes Müller II (1904–1923), Ludwig Schaumkoll (1910–1914).
Rząd środkowy, stoją od lewej: Georg Braudeiss (1912–1927), Georg Schoemann (1872–1916), Paul Terletzki (1889–1916), Heinrich Dorries (1910–1935), Adolf Treichel (1900–1926), Emil Brandt (1903–1945), ksiądz Otto Bolddt (1900–1927), Kurt Mende (1910–1923).
Rząd dolny, siedzą od lewej: Reinhold Nötzel (1909–1921), Johannes Müller I (1904–1918), Johannes Dảhn (1882–1921), Wilhelm Borhardt (1877–1921), dyrektor Heinrich Spiess (1905–1921), Otto Lehmann (1878–1921), Karl Friedirch (1883–1924), Colmar Rass (1901–1920), Heinrich Schütte (1889–1921)
Grono pedagogiczne, 1933.
Rząd górny, stoją od lewej: Franz Erdmann (pracował w latach 1928–1945), Herbert Meinke (1931–1936), Paul Podlich (1933–1945), Hans Liebenstein (1927–1934), Edwin Michalowski (1928–1945).
Rząd środkowy, stoją od lewej: Felix Görtz (1916–1945), Hans Lüttschwager (1917–1945), Paul Kriesel (1927–1945), Ernst Kirchner (1921–1945), Alois Wierciński-Kaiser (1926–1945), Reinhold Budruss (1923–1945).
Rząd dolny, siedzą od lewej: Walter Neunast (1916–1935), Oswald Boege (1902–1934), Emil Brandt (1902–1934), dyrektor Johann Behrend (1926–1945), Kurt Schweiger (1907–1945), Heinrich Dörries (1910–1935), Willi Quade (1920–1934)
Odbudowa Gimnazjum Miejskiego, około 1950
Technikum Przemysłu Spożywczego w byłym gmachu Gimnazjum Miejskiego, 1981
Gmach Gimnazjum Miejskiego w trakcie remontu 2018

GIMNAZJUM MIEJSKIE (Städtisches Gymnasium zu Danzig) w latach 1817–1945, Lastadia 2. Do 1920 roku była to najbardziej ekskluzywna szkoła średnia w Gdańsku, ze specjalnie dobieraną kadrą pedagogiczną. Powstało 10 XI 1817 jako męskie, z połączenia Gimnazjum Akademickiego z elementarną szkołą mariacką, jako sześcioletnia średnia szkoła klasyczna. Początkowo z siedzibą w budynku byłej szkoły mariackiej przy Kleine Krämergasse 4 (ul. Podkramarska). Ze względu na zły stan techniczny 12 II 1827 roku budynek szkoły zamknięto. Zajęcia przeniesiono do wynajętych sal w domach przy Langgasse 25 (ul. Długa), następnie nr 35, Jopengasse (ul. Piwna) i do domu pastora kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny przy Am Pfarrhof (ul. Plebania).

W 1829 roku Zarząd Miasta za 5 tysięcy talarów kupił pod budowę nowej siedziby parcelę po byłych składach drewna przy Buttermarkt ( Targ Maślany). 13 VI 1834 roku w obecności następcy tronu, księcia pruskiego Fryderyka Wilhelma, wmurowano kamień węgielny pod budowę gmachu zaprojektowanego przez architekta Carla S. Helda. Koszty budowy szacowano na 39 541 talarów. Z polecenia następcy tronu prace wstrzymano i powierzono przepracowanie fasady berlińskiemu architektowi Friedrichowi Schinklowi. Budynek oddano do użytku 3 VIII 1837 roku (w 67. rocznicę urodzin króla Prus Fryderyka Wilhelma II), ogólny koszt budynku wyniósł 51 030 talarów. Gmach, w stylu neogotyckim, z trzynastoma oknami na fasadzie, otrzymał tablicę z napisem: Artium liberalium studiis sacrum (Przybytek studiów nauk wyzwolonych).

13 VI 1858 roku w auli Gimnazjum uroczyście obchodzono trzechsetlecie powstania Gimnazjum Gdańskiego. Ukazała się historia Gimnazjum Miejskiego z lat 1814–1858: Geschichte des Danziger Gymnasiums, seit 1814, opracowana przez Theodora Hirscha (dalsze dzieje szkoły przedstawili: do roku 1908 Georg Friedrich Schoemann, Das städtische Gymnasium in Danzig von 1858 bis 1908; do 1933 praca zbiorowa Festschrift des Städtischen Gymnasiums und Realgymnasiums in Danzig zu seinem 375-jährigen Bestehen). Aula była wykorzystywana na uroczystości miejskie, okazjonalne wystawy, w tym na ekspozycje sztuki współczesnej w latach 1844 i 1846, przygotowane przez Towarzystwo Przyjaciół Sztuki.

W 1897 roku nadbudowano piętro dla kolejnych klas i gabinetów. 1 IV 1911 powstały w Gimnazjum Miejskim klasy z programem gimnazjum realnego z rozszerzonym nauczaniem przedmiotów przyrodniczo-fizyczno-chemicznych. Po 1921 roku szkoła otrzymała nowy status, łączący gimnazjum klasyczne z gimnazjum realnym (Städtisches Gymnasium und Realgymnasium). W latach 1817–1858 w szkole pracowało 57 pedagogów oraz dziewięciu pedagogów pomocniczych.

W 1858 roku zatrudniano jedenastu nauczycieli na pełnym etacie, dalszych siedmiu w niepełnym wymiarze godzin (rysunki, śpiew, katecheci ewangeliccy i katoliccy, klasy wstępne). W okresie 1858–1908 pracowało 39 nauczycieli i profesorów na pełnym etacie. W 1858 roku, także w 1901 w klasie I (najwyższej), z 32 godzin lekcyjnych w tygodniu przeznaczano: na nauczanie języka niemieckiego – trzy, języka łacińskiego – osiem, greki – sześć, matematyki – cztery, religii – dwie, języka francuskiego – dwie, historii – trzy, fizyki – dwie, śpiewu – dwie (nadobowiązkowy był hebrajski – dwie godziny). W programach niższych klas były przedmioty: geografia, biologia, nauki fizyczno-przyrodnicze wraz z nauczaniem pisania, czytania, rysunkami. W 1860 roku uczyło się 461 chłopców, w 1884 – 420, w 1910 – 391, w 1919 – 441. Rok szkolny rozpoczynał się 1 kwietnia, drugie półrocze 1 października, obowiązywały ferie. Nauka była płatna. W 1905 roku dla uczniów miejscowych czesne wynosiło 120 marek rocznie, dla zamiejscowych 138 marek. Zdolni, ale ubożsi uczniowie mogli otrzymać stypendium od fundacji związanych z Gimnazjum Miejskim. Obok czesnego rodzice musieli ponosić koszty zakupu mundurka, podręczników, zeszytów oraz przyborów szkolnych. Do 1858 roku po egzaminie maturalnym Gimnazjum Miejskie ukończyło 437 absolwentów, 952 do roku 1908 (studia uniwersyteckie podjęło 686, z tego: teologiczne – 88, prawnicze – 262, medyczne – 173, filozoficzno-filologiczne – 163, na innych uczelniach studiowało 111, karierę wojskową obrało 68, edukację na poziomie szkoły średniej zakończyło 87). W Gimnazjum przechowywana była cenna kolekcja licząca ponad 12 tysięcy okazów gdańskiej numizmatyki i medalierstwa, wcześniej będąca w zbiorach Gimnazjum Akademickiego, w roku 1927 przekazana do nowego Muzeum Krajowego Historii Gdańska w Oliwie; zaginęła w 1945 roku.

W latach 20. XX wieku kierownictwo szkoły ufundowało pomnik-kamień pamiątkowy, poświęcony pamięci absolwentów i uczniów poległych w trakcie I wojny światowej, kamień (tablica zaginęła) wykorzystano przy tworzeniu pomnik Willyʼego Ludwiga Drosta. MrGl

Od 1952 w byłym gmachu Gimnazjum mieściło się Technikum Przemysłu Spożywczego, po 1958 w tym samym budynku działały także między innymi Młodzieżowa Zasadnicza Szkoła Przemysłu Spożywczego, Zasadnicza Szkoła Przemysłu Spożywczego dla Pracujących i Specjalistyczna Zasadnicza Szkoła Przyzakładowa Szkoła Mięsna. W czerwcu 1964 uczniowie w czynie społecznym wybudowali przytykające od południa do gmachu szkoły boisko (ziemię zwożono z budowanego właśnie skrzyżowania Podwala Grodzkiego i Wałów Piastowskich, przy Błędniku i Zieleniaka]. Jako Zespół Szkół Przemysłu Spożywczego i Chemicznego placówka funkcjonował do września 2009 roku, kiedy z uwagi na zły stan budynku przeniesiona została do siedziby VII Liceum Ogólnokształcącego przy ul. Smoleńskiej. Obiekt wystawiany był na sprzedaż, wobec braku nabywcy, w 2015 roku Rada Miasta Gdańska podjęła decyzję o jego generalnym remoncie. Po jego ukończeniu zaplanowano przeniesienie tu Urzędu Pracy i Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Gdańska z ul. 3 Maja.


Dyrektorzy Gimnazjum Miejskiego
1817–1826 August Meineke
1826–1832 Johann Christian Schaub
1833–1869 Friedrich Wilhelm Engelhardt
1869–1871 Franz Georg Kern (9 VII 1830 Szczecin – 14 XII 1894 Berlin)
1871–1876 Paul Eduard Cauer (18 VIII 1823 Berlin – 1881 Berlin)
1876–1892 Otto Alexander Carnuth
1892–1902 Ernst Kahle
1902–1921 Heinrich Spiess
1921–1926 Adolf Otto Treichel
1926–1937 Johann Behrend (29 I 1888 – po 1945;
od 1 IV 1913 nauczyciel gimnazjum realnego św. Jana ( szkoła św. Jana))
1937–1942 Ernst Kirchner
1942–1945 Kurt Schweiger
MrGl
Liczba uczniów Gimnazjum Miejskiego
w XIX i początkach XX wieku
1817 173
1822 194
1826 316
1842 251
1850 423
1859 450
1884 420
1890 516
1902 472
1907 442 (w 18 klasach)
ML
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii