GDAŃSKA MACIERZ SZKOLNA (1921–1939)

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Ochronki dla dzieci Macierzy Szkolnej na terenie Wolnego Miasta Gdańska w 1923
Były budynek Szkoły Podstawowej Gdańskiej Macierzy Szkolnej z lat 1928-1939 przy obecnej ul. Wałowej 21, stan z 2019
Tablica pamiątkowa na byłym budynku Szkoły Podstawowej Gdańskiej Macierzy Szkolnej z lat 1928-1939 przy obecnej ul. Wałowej 21, odsłonięta 20 XI 1969
Tadeusz Czarnowski, dyrektor PKP w Gdańsku i prezes Gdańskiej Macierzy Szkolnej 1927-1928
Bogusław Dobrzycki, dyrektor PKP w Gdańsku i prezes Gdańskiej Macierzy Szkolnej 1929-1933
Eryk Budzyński, dyrektor Poczty Polskiej i prezes Gdańskiej Macierzy Szkolnej 1934-1939

GDAŃSKA MACIERZ SZKOLNA (1921–1938 Macierz Szkolna, od 4 VII 1938 – 1939 Gdańska Macierz Szkolna), polska organizacja oświatowa w II Wolnym Mieście Gdańsku (WMG). Zamysł utworzenia organizacji pojawił się w 1921 roku w Podkomisariacie Naczelnej Rady Ludowej w Gdańsku, następnie był realizowany przez Gminę Polską. Zebranie organizacyjne odbyło się 26 XI 1921, w skład zarządu, z Franciszkiem Kubaczem na czele, weszli: Franciszek Belling, Stanisław Dobrucki, Teofil Kopczyński, Teofil Kuhn, Stanisław Kuhnert, Jan Kwiatkowski, Paweł Langmesser, Adam Lercel, ks. Leon Miszewski, Piotr Oźmiński, Bernard Świtała, Jan Winiecki. Początkowym zadaniem było utworzenie w Gdańsku polskiego prywatnego gimnazjum, na co 12 XII 1921 uzyskano zgodę Senatu II WMG, a szkołę uruchomiono 13 V 1922 ( Gimnazjum Polskie), oraz rozwój ochronek dla dzieci na terenie całego II WMG (w 1922 roku istniały cztery dla około 100 dzieci, w 1938 – 20 dla około 750 dzieci). W 1926 roku uruchomiono zawodową Polską Szkołę Handlową, następnie – między innymi dla jej absolwentów – otwarto szkołę średnią: Polską Wyższą Szkołę Handlową ( polskie szkoły handlowe). Według uchwalonego 23 III 1927 statutu zadaniem organizacji było zakładanie, utrzymywanie i popieranie polskich instytucji lub zakładów oświatowych i wychowawczych, prowadzenie czytelni ludowych i kursów, organizowanie odczytów, konferencji i wycieczek, zakładanie burs i pensjonatów dla młodzieży szkolnej, przyznawanie stypendiów i zapomóg, wydawanie książek i czasopism szkolnych, budowa obiektów szkolnych. W 1927 roku organizacja założyła przy Gimnazjum Polskim własną szkołę powszechną z filiami w Nowym Porcie, we Wrzeszczu i Sopocie. W 1934, po strukturalnym powiązaniu Macierzy Szkolnej z polskim Ministerstwem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, nastąpiła reorganizacja polegająca na poddaniu jej szkół powszechnych. W 1934 roku zorganizowała szkoły powszechne w Trąbkach Wielkich, Ełganowie i Szymankowie, a w 1937 w Piekle. We wszystkich tych szkołach powszechnych w 1938 roku uczyło się około 800 dzieci. W 1930 roku do Macierzy Szkolnej należało 2 tysiące osób, w 1934 przejęła ona nadzór nad Konserwatorium Muzycznym, założonym w 1929 przez Polskie Towarzystwo Muzyczne. W 1934 uruchomiła polską średnią szkołę ogólnozawodową (w 1938: około 150 uczniów), a w 1937 założyła Zawodową Szkołę Dokształcającą (około 750 uczniów). W 1934 roku ustanowiono dyrektora Macierzy pozostającego na etacie polskiego Ministerstwa Oświecenia Publicznego (został nim Alfred Wagner).

Obecnie imię Macierzy Szkolnej noszą: od 1971 roku Szkoły Ekonomiczno-Handlowe przy ul. Seredyńskiego 1A, od 28 IX 1971 roku ulica na Siódmym Dworze, od 1976 Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka przy al. Hallera 14. PP

Prezesi Gdańskiej Macierzy Szkolnej
1921–1926 Franciszek Kubacz
1927–1928 Tadeusz Czarnowski ( Dyrekcja Kolei)
1929–1933 Bogusław Dobrzycki (WOLNE MIASTO GDAŃSK, 1920–1939)
1934 Bolesław Paszota
1934–1939 Eryk Budzyński
PP
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii