BILIKIEWICZ TADEUSZ ANTONI

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Tadeusz Bilikiewicz

TADEUSZ ANTONI BILIKIEWICZ (5 IV 1901 Lwów – 10 XI 1980 Gdańsk), lekarz psychiatra, historyk medycyny. Syn przemysłowca Bolesława (zm. 1931) i Kazimiery z domu Swarczyńska. Miał brata Jerzego, muzyka w operze w Poznaniu, który zginął w 1943 w obozie w Oświęcimiu, oraz siostrę Zofię, zamężną za Zygmunta Sapiejewskiego, łączniczkę poległą w 1944 w Powstaniu Warszawskim. W Krakowie ukończył szkołę podstawową i Gimnazjum św. Anny. Ochotnik w wojnie 1918 roku (w klasie przedmaturalnej), w starciu z siłami ukraińskimi pod Chorośnicą koło Lwowa ciężko ranny w nogi, uznany za inwalidę wojennego (wyróżniony odznaką „Orlat”).

Odbył studia lekarskie (1919–1925) i filozoficzne (1928–1931) na Uniwersytecie Jagiellońskim (UJ) w Krakowie. Tamże od roku 1925 doktor wszech nauk lekarskich, od 1931 doktor filozofii. Pracował jako lekarz zakładowy w Lecznicy Związkowej w Krakowie przy ul. Garncarskiej. W latach 1926–1928 w Szwajcarii na leczeniu, pracował jako wolontariusz w uniwersyteckiej klinice psychiatrycznej Burghölzli w Zurychu. Po powrocie do Krakowa, obok odbywanych studiów filozoficznych, był asystentem w Zakładzie Historii Medycyny UJ. Po habilitacji w 1931 roku (z historii medycyny i filozofii) mianowany profesorem nadzwyczajnym, został kierownikiem Katedry Historii Medycyny uniwersytetu w Wilnie, wobec reformy ministerialnej i likwidacji Katedry do Wilna nie dotarł. W 1930 i 1932 przebywał na półrocznych stypendiach Fundacji Rockefellera w Lipsku i Paryżu. W latach 1935–1946 ordynator, po II wojnie światowej jednocześnie wicedyrektor Szpitala Psychiatrycznego w Kocborowie.

Od 1 II 1946 do przejścia na emeryturę 30 X 1971 pracował w Akademii Lekarskiej, później: Akademii Medycznej w Gdańsku ( Gdański Uniwersytet Medyczny): w latach 1946–1950 kierownik Zakładu Historii i Filozofii Nauk Medycznych, 1946–1971 kierownik Katedry i Kliniki Psychiatrycznej. W roku 1948 uzyskał habilitację z zakresu psychiatrii na uniwersytecie we Wrocławiu, od 14 XI 1953 profesor zwyczajny. Od 5 VI 1948 członek-korespondent Wydziału Lekarskiego Polskiej Akademii Umiejętności. W tym samym roku na zlecenie Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich był biegłym w procesie gauleitra Alberta Forstera, opracował opinię o systemie hitlerowskiej polityki depopulacyjnej stosowanej wobec Polaków na Pomorzu w systemie lecznictwa i zdrowia publicznego.

Uważany za twórcę tzw. gdańskiej szkoły psychiatrii, w której ramach uporządkowano diagnostykę psychiatryczną, poszukiwano biologicznego (organicznego) podłoża zaburzeń psychicznych oraz nowych metod leczenia. Twórca kilku teorii naukowych; w psychiatrii rozgłos zdobyła teoria etioepigenezy i oparty na niej oryginalny układ nozograficzny, uwzględniający wielowarstwową (wieloosiową) diagnozę zaburzeń psychicznych. Wprowadził zmodyfikowane metody leczenia do psychiatrii (onejroanalizę, leczenie sodoku porażenia postępującego, zmodyfikowane leczenie disulfiramem uzależnienia alkoholowego, śpiączki atropinowe). Autor m.in. podręcznika Psychiatria kliniczna (7 wydań w latach 1957–1989). Od roku 1971 na emeryturze. Członek między innymi Królewskiego Rumuńskiego Towarzystwa Historii Medycyny (1932, członek honorowy), gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauki i Sztuki (w 1950 jego wiceprezes), Gdańskiego Towarzystwa Naukowego (w 1950 jego wiceprezes, w latach 1956-1959 jego prezes, organizator jego Wydziału II Nauk Biologicznych i Medycznych, od 1972 członek honorowy), Rady Naukowej Biblioteki Gdańskiej PAN (1958-1972), Toruńskiego Towarzystwa Naukowego (od 1953), francuskiej Societe Medico-Psychologique (1961), Czechosłowackiego Towarzystwa Lekarskiego Jana Ewangelisty Purkyniego (1961), Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina (1966). Członek honorowy Polish Medical Alliance (Związku Lekarzy Polski USA, 1976) i Polskiego Towarzystwa Historii Medycyny (1974, wcześniej – w 1957 – był jego wiceprezesem). Był redaktorem honorowym (od 1973) „Psychiatrii Polskiej” i „Archiwum Historii Medycyny” (od 1974).

Od 1931 żonaty był z Klementyną z domu Siedlaczek (30 III 1907 Lwów – 10 III 2001 Gdańsk), historyczką po UJ (1925-1929), pracownicą Muzeum Archeologicznego w Krakowie (1929-1930), asystentem-wolontariuszem w Zakładzie Historii Medycyny UJ, od 1 IV 1946 do 1949 pracownicą Zakładu Historii i Filozofii gdańskiej Akademii Lekarskiej, od września 1949 do lipca 1968 (emerytura) zatrudnioną w Bibliotece Głównej Akademii Medycznej, autorką prac z historii gdańskiej medycyny, miedzy innymi z mężem Collegium Medicum w Gdańsk – pierwsza na ziemiach polskich izba lekarska (1948). Ojciec Adama Witolda Bilikiewicza i Danuty.

Pochowany na cmentarzu Łostowickim. Jego imię nosi Wojewódzki Szpital Psychiatryczny. ZM

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii