BANK VON DANZIG

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Banknot 20-guldenowy, awers
Banknot 20-guldenowy, rewers

BANK VON DANZIG (Bank Gdański), Karrenwall 10 (ul. Okopowa; budynek Oddziału Okręgowego Narodowego Banku Polskiego), bank emisyjny, powołany w związku z wprowadzeniem na obszarze II Wolnego Miasta Gdańska (WMG) własnej waluty (gdański gulden = 100 fenigów; pieniądz). Do tego momentu (i wprowadzenia guldenów) pieniądz (guldeny tymczasowe) II WMG emitowała powołana przez gdańskie koła gospodarcze 19 X 1923 spółka akcyjna Danziger Zentralkasse AG (Gdańska Kasa Centralna), rozwiązana po powstaniu Bank von Danzig, który przejął jej aktywa. Bank von Danzig był bankowym towarzystwem akcyjnym, jego utworzenie przewidział układ polsko-gdański z 1923 roku (protokół wykonawczy podpisano w styczniu 1924). Powołany 5 III 1924, działalność rozpoczął 17 marca, z kapitałem 7,5 mln gdańskich guldenów. Grupę założycielską ze strony polskiej (w sumie 28% akcji) tworzyły banki mające oddziały na terenie Gdańska: Bank dla Handlu i Przemysłu z Warszawy, Bank Handlowy z Warszawy, Bank Kwilecki, Potocki i S-ka, Bank Przemysłowców z Poznania, Bank Związku Spółek Zarobkowych z Poznania oraz Polski Bank Przemysłowy ze Lwowa. Ze strony niemieckiej akcje posiadały duże banki z terenu Rzeszy: Deutsche Bank, Disconto Gesellschaft, Dresdner Bank oraz mniejsze domy bankowe: E.L. Friedmann & Co. i E. Heiman & Co. Ze strony banków gdańskich akcje posiadały m.in. Danziger Privat-Aktien-Bank czy Landwirtschaftliche vormals Landschaftliche Bank AG. Bank von Danzig miał prawo prowadzenia rachunków, dokonywania rozliczeń pieniężnych, operacji czekowych i wekslowych, obrotu dewizami, emitowania papierów wartościowych. Na jego działanie największy wpływ mieli zasiadający we władzach przedstawiciele banków niemieckich. Do połowy lat 30. XX wieku udział polskich banków wzrósł do poziomu 39,9% akcji. Zgodnie z ustawodawstwem nazistowskim w roku 1933 Bank von Danzig uzyskał nadzór (wraz z Senatem II WMG) nad gdańskimi bankami prywatnymi, jego zadaniem była emisja banknotów i kontrola waluty II WMG, w latach 30. XX wieku zwłaszcza utrzymanie jej stabilności (choć 2 V 1935 musiał dokonać dewaluacji gdańskiego guldena). W początkach września 1939 roku upoważniony został do skupu od ludności i wymiany pieniędzy polskich, 6 września zamknięty; w jego miejsce (i w jego siedzibie) powołano Reichsbankhauptstelle (Główna Filia Banku Rzeszy), który przejął polskie rezerwy w złocie (4,726 tony), odzyskane w części (2,5 tony) przez Polskę w roku 1977. Muzeum Historyczne Miasta Gdańska otrzymało od ministra finansów do swoich zbiorów 3 kopie dawnych złotych monet gdańskich, wykonane przez mennicę w Warszawie (z odzyskanej części). RED

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii