ŁOSOWSKI ALFONS

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Alfons Łosowski przy modelu posągu króla Zygmunta Augusta
w swojej pracowni rzeźbiarskiej, 1948
Fontanna przy ul. Szerokiej, 2018
Rzeźby Alfonsa Łosowskiego nad Potokiem Oliwskim, na pierwszym planie Centaur, 2018

ALFONS ŁOSOWSKI (4 I 1908 Orkiewicze, powiat Nowogródek, obecna Białoruś – 27 VI 1988 Gdańsk), rzeźbiarz, malarz, rysownik. Do 1939 roku studiował na Wydziale Sztuk Pięknych uniwersytetu w Wilnie, podczas II wojny światowej żołnierz Armii Krajowej. Po wojnie osiedlił się w Gdańsku, zatrudniony w Przedsiębiorstwie Państwowe Pracownie Konserwacji Zabytków. Kierując pracownią rzeźby kamiennej (1946–1955), wykonał wiele rekonstrukcji i replik zabytkowych rzeźb, reliefów, detali architektonicznych odbudowywanego Gdańska, między innymi uczestniczył w odtworzeniu figury Zygmunta Augusta z wieży Ratusza Głównego Miasta (1950), fasad kamienic nr 37 i 45 przy ul. Długiej oraz nr 3, 26, 28, 40, 41 ( Złota Kamieniczka), 42, 43 i przedproża nr 45 przy Długim Targu (1953–1954). Uczestniczył też w socrealistycznych wystawach plastyki (Głowa robotnicy, 1950; Dziecko w przedszkolu, 1952; Portret kamieniarza, 1954). Od 1955 roku rozpoczął indywidualną pracę w atelier przy ul. Mariackiej.

Jego portrety, figury, formy zoomorficzne i fantastyczne, rzadziej abstrakcyjne, są zwykle syntetyczne, zwarte i obłe, sugerują organiczność i wewnętrzną energię, podkreślają jakość kamiennego tworzywa, znaczenie ma też kolor granitu, od jasnego przez czerwony po czerń. W późniejszej twórczości używał także drewna, w którym drastyczna ingerencja nie niweczy, ale ujawnia strukturę, fakturę i wewnętrzny rysunek tkanki. Rzeźby artysty odwołują się do pierwotnej symboliki, archetypów, do rzeźby kultowej, niekiedy totemicznej.

Autor między innymi pomnika na cmentarzu Żołnierzy Radzieckich w Gdańsku ( cmentarze na terenie Śródmieścia. Zespół przy ul. Giełguda), o architekturze parawanowej, wklęsłej ściany z reliefowymi tablicami (1949) oraz prac w przestrzeni miasta (14 rzeźb), stojących od 1963 roku na zieleńcach Głównego i Starego Miasta. Prace te oficjalnie przekazał miastu na własność 20 XII 1966 roku podczas uroczystości w siedzibie Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki. Po likwidacji zieleńców, w latach 2003–2007 zostały przeniesione na północną stronę Potoku Oliwskiego, na zieleniec między ul. Subisława i ul. Pomorską, i ustawione w kolejności: Fregata (w latach 1964–2002 stanowiła element fontanny przy Wielkim Młynie na tzw. skwerze Heweliusza), Książę, Lotos, Forma abstrakcyjna, Centaur (w 2008 rzeźbę zdewastowano, odnowiona). Jego dziełem są również: kolumna-totem Legenda – Norwidowi na skwerze we Wrzeszczu (1964), fontanna przy ul. Szerokiej (1966), pomniki-popiersia książąt Świętopełka i Mściwoja II w Parku Oliwskim. Prace artysty znajdowały się lub znajdują także w trójmiejskich instytucjach (między innymi w Urzędzie Wojewódzkim, hotelach Hevelius i Posejdon), w zbiorach muzealnych (Muzea Narodowe w Gdańsku, Szczecinie, Warszawie) oraz kolekcjach za granicą (Niemcy, Szwecja, Holandia, Belgia).

W 1967 roku w plebiscycie „Wieczoru Wybrzeża” został wybrany na gdańszczanina roku. Uhonorowano go między innymi Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1972), medalem „Tysiąclecia Państwa Polskiego” (1966), medalem „X Wieków Gdańska” (1966), odznakami „Za Zasługi dla Gdańska” (1966) i „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1972), odznaką honorową za działalność dla miasta Gdańska (1971), honorowym medalem Wojewódzkiej Rady Narodowej za działalność kulturalną (1971). W 1973 roku otrzymał nagrodę kulturalną Przewodniczącego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdańsku, w 1984 prezydenta Miasta Gdańska.

Był żonaty z Marią (30 VI 1911 – 7 VI 2008 Gdańsk); ojciec Sławomira Łosowskiego, założyciela zespołu Kombi. Został pochowany na cmentarzu Srebrzysko (na nagrobku data urodzin: 4 I 1912). EKA

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii