TARG MAŚLANY

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Reinhold Curicke, Targ Maślany, 1687
Carl Röhling, Taniec handlarek masła w Gdańsku, przed Dworem Artusa
Prowincjonalna Wystawa Przemysłowa, 1858
Gmach Naddyrekcji Poczty Królewskiej na Targu Maślanym, fot. Rudolf August Rogorsch, 1878
Fontanna Wintera na Targu Maślanym, 1882
Targ Maślany, 1981
Targ Maślany, 2010

TARG MAŚLANY (Buttermarkt), początkowo część ul. Lastadia. Powstał w 1650 roku jako miejsce hurtowego handlu masłem (dostarczanego także drogą wodną, Motławą), działające pod nadzorem powołanych przez Radę Miejską tzw. kapitanów maślanych. Wydzielony kwadratowy plac otoczono ażurowym ogrodzeniem, wewnątrz wzniesiono wiaty handlowe, pośrodku budynek z wagą. Od sprzedawanych kamionkowych garnków na masło zwany też placem Garnkowym (Topfmarkt).

Przed rokiem 1797 do 1805 pod dawnym nr. 493 (obowiązującym do 1853) istniał zajazd-hotel In 3 Goldenen-Ringen ( hotele). W 1. połowie XIX wieku na placu handlowano wszelkimi artykułami spożywczymi, głównie jarzynami i mięsem. W związku z planami uporządkowania miejsca i likwidacji jego funkcji handlowej w 1829 roku władze za 5 tysięcy talarów kupiły dotychczasowy skład drewna, w 1834 rozpoczęto budowanie nowego gmachu dla Gimnazjum Miejskiego (ul. Lastadia 2); budynek oddano do użytku w 1837 roku. W sierpniu 1858 w specjalnym pawilonie (postawionym w miejscu późniejszego gmachu Naddyrekcji Poczty Królewskiej) odbyła się Prowincjonalna Wystawa Przemysłowa. Po wschodniej stronie (na przedłużeniu ul. Kotwiczników) powstały domy mieszkalne. W 1875 roku plac uporządkowano, utworzono zieleniec (o powierzchni 0,23 ha) obsadzony lipami, w którego centrum z fundacji Alexandra Airda ustawiono fontannę Wintera, upamiętniającą założenie wodociągów w mieście. W latach 1875–1878 w południowej części wybudowano gmach Naddyrekcji Poczty Królewskiej (według projektu Carla Schwatlo, ul. Lastadia 41). Od 1897 – jako najelegantszy plac Gdańska – oficjalnie (nieoficjalnie od 1875, nazwa uwzględniana na planach) nosił nazwę pl. Wintera (Winterplatz), ku czci nadburmistrza Leopolda von Wintera. W 1903, w miejscu dawnych stoisk mięsnych, do gmachu gimnazjum na rogu ul. Podwale Przedmiejskie dobudowano dom mieszkalny (ul. Lastadia 1). Od 1926 w gmachu dyrekcji poczty (po nadbudowaniu III piętra) znajdowała się siedziba studia radiowego; dawne gimnazjum przemianowano na szkołę średnią.

W 1945 roku zabudowa w większości została zniszczona (przetrwał gmach szkoły, złączony z nim dom mieszkalny i budynek dyrekcji poczty). Po wojnie nazwę placu błędnie przetłumaczono na Zimowy (zima – Winter), co poprawiono w 1946, zmieniając ją jednak na Zielony. Do pierwotnej nazwy powrócono w 1990 roku. Od 1945 gmach szkolny zajmowało Technikum Spożywcze (Zespół Szkół Przemysłu Spożywczego i Chemicznego) z internatem w byłym budynku dyrekcji poczty. W 2009, z powodu złego stanu budynku, technikum przeniesiono na ul. Smoleńską (Orunia); wystawiony na sprzedaż budynek nie znalazł nabywcy. 29 X 2015 roku Rada Miasta podjęła decyzję o rewitalizacji targu w latach 2016–2018. W 2015 roku wykwaterowano mieszkańców domu mieszkalnego przy ul. Lastadia 1, w 2018 dom rozebrano, planując utworzenie w tym miejscu prawoskrętu z Podwala Przedmiejskiego. W latach 2017–2018 nad Motławą (z adresem ul. Kotwiczników 12) powstał siedmiokondygnacyjny apartamentowiec "Rezydencja Wintera".

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii